کارشناسان بازار سرمایه معتقدند با اقدامات بانک مرکزی و اختلاف نظر بین وزارای اقتصاد و نفت و عدم حمایت دولت، بورس با کاهش شدید ارزش سهام روبه‌رو شده است.

به گزارش سفیرافلاک، «سقوط شاخص بورس» بحث داغ این روزهای مردمی است که با ورود هیجانی خود به بازار سرمایه، بسیاری از دارایی‌های خود را فروختند و حالا با این سقوط بی‌سابقه، اتفاق تلخ دلار دوباره تکرار و رویاهای مردم به سراب تبدیل شد.

هر چند نوسان، ماهیت بورس بوده و ممکن است دوباره بازار به روزهای اوج خود بازگردد اما مسئله این است که کارشناسان بارها تذکر داده بودند که مردم با دارایی‌های خود ریسک نکنند، منابع مازاد را وارد بورس کنند و اگر تازه وارد هستند از طریق صندوق‌های سرمایه گذاری و شرکت‌های سبدگردان اقدام کنند تا ریسک آن به حداقل برسد اما گوش مردم بدهکار نبود و همیشه شایعات و حرف‌های مردم عادی کوچه و بازار را به صحبت‌های کارشناسانه ترجیح می‌دهند.

بخشی از این قضیه به مردم برمی‌گردد اما اصل ماجرا به دولت مربوط است که مردم را برای حضور در بازار سرمایه تحریک کرد و حالا آن‌ها را به حال خود رها کرده است.

افزایش غیر منطقی شاخص بورس

با وجود اینکه افزایش شاخص‌ها به‌طور غیرمنطقی باعث نگرانی شده بود و کارشناسان بارها در این زمینه هشدار داده بودند اما دولت مدام بر تنور بورس می‌دمید و باعث شد افراد زیادی وارد بازار سرمایه شوند.

در واقع بازاریابی دولت تا آنجا پیش رفت که بسیاری تسهیلات گرفته و آن را وارد بازار سرمایه کردند و با ریزش شاخص‌ها و زیان‌دیدنشان، قادر به بازپرداخت بدهی خود به بانک نخواهند بود و این مسأله معضلاتی را برای نظام بانکی کشور ایجاد خواهد کرد.

در این شرایط وضعیت سهامداران خرد که قوانین بازی در بازار سرمایه را نمی‌دانند صدمه خواهند دید؛ این ماهیت بازار سرمایه  است که با یک شوک چه داخلی و چه بیرونی تأثیر می‌پذیرد و می‌تواند به ریزش قیمت سهم و شاخص بورس منجر شود.

واکنش رئیس سازمان بورس به ریزش‌های اخیر بورس

حسن قالیباف اصل، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار اظهار داشت: از ابتدای سال، پنج میلیون کد معاملاتی به خانواده بازار سرمایه اضافه شد و تعداد کدها از ۱۰ میلیون ابتدای سال به ۱۵ میلیون رسید.

وی افزود: هم‌زمان آزادسازی سهام عدالت چشم‌انداز جدیدی پیش روی بازار سرمایه قرار داد و رشد و عمق بازار را دو چندان کرد به طوری که جمعیت ۴۵ میلیون نفری به جمع سهامداران بورسی اضافه شد.

رئیس سازمان بورس عنوان کرد: در چنین شرایطی باید بیش از گذشته به امر آموزش و فرهنگ‌سازی توجه کرد و یکی از بهترین ابزارها برای افزایش آگاهی و انتقال دانش تخصصی به جامعه، رسانه است.

قالیباف اصل با اشاره به اینکه بازار سرمایه شرایط بی‌سابقه‌ای را تجربه می‌کند، بیان کرد: نحوه سرمایه‌گذاری صحیح، ورود غیر مستقیم افراد غیرحرفه‌ای به بورس، پرهیز از رفتار هیجانی، دوری از شایعات، مراجعه به مشاوران و متخصصان حرفه‌ای دارای مجوز و مواردی از این دست مفاهیمی است که بار انتقال آن به آحاد جامعه، بر دوش رسانه‌ها است.

وی گفت: امروز مالکان سهام عدالت، جامعه بزرگ مخاطبین رسانه‌ها هستند اما بسیاری از آنها اطلاعات کافی در خصوص بازار سرمایه ندارند و انتقال دانش و آگاهی به این بخش از هموطنان نیز بر دوش رسانه است.

مجید سوری، کارشناس بازار سرمایه در رابطه با وضعیت فعلی بازار سرمایه در گفت و گو با خبرنگار سفیرافلاک اظهار داشت: ناامید شدن مردم از حمایت دولت، دلیل اصلی سقوط شاخص‌های بورس است البته امروز معاملات کمی بهتر شد و شاخص، به حمایت معتبری نزدیک شده است.

وی با بیان اینکه نحوه معاملات نشان می‌دهد که حمایت‌هایی از بازار انجام می‌شود، افزود: صف‌های فروش «فولاد» و «فملی» جمع شد و شرکت‌های پالایشی که صف‌های فروش سنگین داشتند نمادهایشان تعلیق شد در نتیجه این هیجانات منفی که به بازار می‌دادند تا حدودی کنترل شد و امروز شاهد حرکات مثبتی در بازار بودیم.

عقب نشینی دولت در مواضع بازار سرمایه

کارشناس بازار سرمایه عنوان کرد: بورس از امروز می‌تواند به روزهای خوب و با ثبات خود برگردد ولی این امر به دولت و اخباری که منتشر می‌کند بستگی دارد؛ چون دولت در چند وقت اخیر تا حدودی از مواضعی که در بازار سرمایه داشت عقب‌نشینی کرد.

وی خاطرنشان کرد: تهدید این امر این است که اگر خصوصی سازی مبنی بر «ای.تی.اف» عرضه نشود ما سهام شرکت‌های پالایشی را خودمان در بازار عرضه می‌کنیم که در نتیجه این امر سبب می شود مردم از ترس عرضه کردن آنها شروع به فروش کنند و صف فروش‌های سنگینی برای پالایشگاها شروع شد.

سوری تصریح کرد: نکته بعدی که در سقوط شاخص‌های بورس اثر گذاشت این بود که مواضع دولت تغییر کرد مثلاً نرخ بهره بانکی را دوباره بالا برد که این عامل می‌تواند باعث ضربه زدن به بازار سرمایه بشود و رکورد ایجاد کند.

وی بیان کرد: وقتی بحث «فروش صنعت نفت» مطرح شد، این بازخورد به بازار داده شد که احتمالا دولت از تأمین مالی بازار سرمایه ناامید شده و می‌خواهد به سراغ راهکارهای دیگر برود همچنین طرح دوفوریتی افزایش سرمایه شرکتها از محل ثبت سهام با سلب حق تقدم هم از دیگر مواردی بود که بازخورد بدی به بازار داد.

افزایش سود بانکی راهکار مناسب کنترل نقدینگی نیست

کارشناس بازار سرمایه گفت: شاید تک تک این اتفاقات به تنهایی تاثیر خیلی زیادی نداشته باشد ولی جمع بندی این همه اتفاق باعث می‌شود آن افرادی که با دعوت دولت و ارکان بالای نظام به بازار سرمایه آمدند احساس کنند که دولت آنها را در بازار هول داده و حالا پشتشان را خالی کرده است.

وی افزود: این حس ترس است که باعث شده مردم اینگونه اقدام به فروش کنند و شاهد یکی از بی‌سابقه ترین سقوط ها طی چند روز پیاپی در بازار بورس باشیم که تنها راه تغییر شرایط این است که دولت و مجلس پای کار بیایند و حمایت خود را اعلام کنند.

سوری عنوان کرد: معاملات صندوق ثبیت بازار، مبهم و غیرشفاف است و مشخص نیست که چه سهم‌هایی در حال خرید و فروش است درحالیکه راه حل این است که شروع به حمایت کند و یک بسیج همگانی نیاز است تا دوباره روند سهم‌ها در مسیر رو به رشد بیفتد.

نامه جمعی از اقتصاددانان به رئیس جمهور

وی با اشاره به نامه جمعی از اقتصاددانان کشور به رئیس جمهور درباره بورس، تصریح کرد: در این نامه برای کنترل نقدینگی پیشنهاد شده که نرخ سود بانکی افزایش پیدا کند که این راهکار غیرکارشناسی و اشتباهی بود.

کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: یکی از بزرگترین ایرادات این نامه استفاده از واژه اقتصاددان بوده چون احساس می‌کنیم فردی که اقتصاد خوانده باشد حرفش سند است.

وی بیان کرد: یکی از مشکلات ریشه‌ای کشورما بزرگ بودن بانکها و بلوکه شدن پول مردم در بانکها بوده که در سایه بورس اخیراً اتفاقات مثبتی در حال رخ دادن بود تا عادت سرمایه گذاری مردم تغییر پیدا کند و بانکها به رسالت خود برگردند و پولی آنجا انباشت نشود.

سوری گفت: این که بخواهیم دوباره نرخ بهره بانکی را بالا ببریم، راهکاری است که بسیاری از دستاوردهای خوب را به باد می‌دهد.

قرمز شدن بازار سرمایه ‌نگرانی سهامداران را در پس داشته است؛ از نگاه کارشناسان اقتصادی و فعالان بازار سرمایه چند عامل در ریزش این روزها نقش داشته‌ است که مهم‌ترین آن را افزایش نگرانی‌ سهامداران به واسطه برخی هشدارهای کارشناسان و فروش سهم، دعوای وزرای اقتصاد و نفت بر سر سهم‌های پالایشی، آزاد سازی سهام عدالت و بالا رفتن نرخ سود بانکی عنوان می‌کنند.

توقف رشد شاخص‌ها

کامران ندری در گفت‌وگو با خبرنگار سفیرافلاک اظهار داشت: رشد بالایی که شاخص در ماه‌های اول سال داشت مشخص بود که به یک توقف می رسد چون این رشد با شرایط اقتصادی، تولید و سرمایه گذاری در کشور ما سازگاری نداشت.

وی با اشاره به صندوق دارا و اختلاف بین وزرای اقتصاد و نفت افزود: عوامل خردی که مربوط به بازار می شود در این شرایط پیش آمده دخیل بوده و ممکن است اختلافی که بین وزارت اقتصاد و وزرات نفت در رابطه با صندوق دارا بود نیز تاثیر گذار باشد.

کارشناس اقتصادی عنوان کرد: البته قبلا هم پیش بینی می شد که این رشد بسیار بالایی که در ماه های ابتدایی تجربه کردیم نمی تواند ادامه داشته باشد و این ریزشی که الان اتفاق افتاده قابل پیش بینی بود.

وی بیان کرد: بازار سرمایه در سه الی چهار ماه سال رفتار غیر نرمال از خود نشان داده بود و الان بازار روند معقول و منطقی به خود می گیرد. 

تاثیر افزایش نرخ سود بانکی بر بازار سرمایه

ندری تصریح کرد: بانک مرکزی نیز نرخ های سود را افزایش داده و ضمن اینکه هنوز هم این افزایش در نرخ سود متناسب با شرایط اقتصاد ما نیست اما ممکن است بر روی بازار بورس تاثیرگذار باشد.

وی خاطرنشان کرد: تمام این اتفاقاتی که الان رخ داده در جهت صحیح است، این ریزش ها بازار را منطقی می کند همچنین افزایش نرخ سود نیز، متناسب با شرایط اقتصادی و منطقی پیش می رود.

کارشناس اقتصادی گفت: این وضعیتی که الان در بازار ملاحظه می کنید وضعیت طبیعی و منطقی است که باید زودتر هم اتفاق می افتد؛ زمانی شاخص بین ۵۰۰ الی ۶۰۰ هزار تومان بود باید این تمهیدات اندیشیده می شد که مانند الان معکوس نشود و بازار می توانست با رشد ملایم تری حرکت کند.

وی اظهار داشت: منتها اشتباهات سبب شد رشد بازار خیلی سریع باشد و کار را به ریزش رساند در صورتی که می توانستیم ریزش نداشته باشیم.

بازار بورس در شرایط اصلاح

ندری افزود: هنوز هم شاخص زیر یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان است که این مبلغ هم منتاسب با وضعیت عملکردی بنگاه ها نیست و باید کمتر از این باشد، در واقع مقدار منطقی و معقول برای شاخص حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان است.

وی عنوان کرد: نرخ بهره هنوز به نسبت شرایط تورمی که در اقتصاد ما است پایین بوده لذا بازار در حال حاضر خود را اصلاح می کند و این وضعیت، وضعیت نامطلوبی نیست و هنوز جای اصلاح بیشتر وجود دارد.

کارشناس اقتصادی بیان کرد: عده ای که دیرتر وارد بازار شدند متضرر می شوند، این هشدارها داده شده بود؛ اگر این اصلاح در بازار صورت نگیرد نرخ تورم افزایش می یابد و روی زندگی همه مردم تاثیرگذار است.

وی تصریح کرد: رشد شاخص برای عده معدودی تاثیر مثبت دارد ولی تورم در کل اقصاد و زندگی همه افراد منفی می گذارد.

ندری خاطرنشان کرد: اگر این اصلاح در بازار صورت نمی گرفت تورم بالاتری داشتیم، الان با این اصلاحی که بازار ایجاد می کند می توان گفت تورم به نسبتی که قبلا پیش بینی کردیم می تواند مقداری کمتر شود.

وحید شقاقی‌شهری، کارشناس مسائل اقتصادی و عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی اظهار داشت: آنچه در بازار سرمایه در چند روز اخیر رخ داده، به سبب خطاهای دولتی است، که هم از باب روانی و هم از باب تکنیکال باید نفسی می‌کشید و کمی استراحت می‌کرد.

وی افزود: عامل دوم، به تصمیم‌های تیم اقتصادی دولت بازمی‌گردد که آثار نامطلوبی را بر بازار تحمیل کرد. فروش ۶۰ درصدی سهام عدالت بدون وجود زیرساخت‌ها و برنامه منظم، موجب شد که حتی یکی از کارگزاری‌ها، بی‌حساب‌وکتاب سهام عدالت را به فروش برساند و هزینه‌های آن را نیز واریز نکرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی تصریح کرد: وقتی طرف عرضه، آبشاری اضافه می‌شود، طبیعتا بازار با ریزش روبه‌رو می‌شود؛ بنابراین نداشتن برنامه در فروش تدریجی سهام عدالت عاملی برای ریزش‌های اخیر بازار سرمایه بود. از سویی، ناهماهنگی تیم اقتصادی دولت در ارائه صندوق دارا دوم هرچند در نهایت حل شد؛ اما آثار منفی را در بازار به دنبال داشت.

عرضه‌ آبشاری ‌حقوقی‌ها

این اقتصاددان با اشاره به عامل سوم عنوان کرد: به‌تازگی سهام‌داران حقوقی، به‌صورت گسترده آغاز به عرضه سهم کرده‌اند و از بازار حمایت نمی‌کنند. اینکه در پشت پرده چه اتفاقی در حال رخ‌دادن است، مشخص نیست و باید روشن شود. وقتی حقوقی‌ها در بزنگاه‌های عرضه سهام‌ها شاخص‌سازی را آبشاری بیشتر می‌کنند، جای سؤال است. حال اگر این شاخص‌ها حمایت می‌شدند، به‌راحتی شاخص بازمی‌گشت.

شقاقی‌شهری با بیان اینکه هم‌زمانی این اتفاقات بازار را با شوک ریزشی مواجه کرد، گفت: اگر دولت حمایت نکند، سهام‌داران خردی که در ماه‌های اخیر وارد بازار سرمایه شده بودند، به‌شدت متضرر خواهند شد و تا امروز نیز بین ۲۰ تا ۳۰ درصد آورده خود را از دست داده‌اند. 

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه بازار سرمایه یک مدیریت متعادل و عاقلانه می‌خواهد، افزود: مدیریت بازار سرمایه، با رشدهای هیجانی اردیبهشت‌ و ریزش‌های اخیر همخوانی ندارد. نوسان ذات بازار سرمایه است؛ اما وقتی کل نمادها مثبت است یا کل نمادها منفی است، نشان‌دهنده ضعف مدیریت است و دیگر از جنس نوسان در بازار نیست.

ریزش بورس با انتشار اوراق سلف نفتی ارتباطی ندارد

کارشناس اقتصادی در واکنش به برخی اظهارنظرها درباره احتمال هم‌زمانی ریزش شاخص بورس و راه‌اندازی بازار پیش‌فروش اوراق سلف نفتی، بیان کرد: مخاطبان این دو بازار متفاوت هستند و اوراق سلف نفتی در صورت عرضه، خریداران خاص خود را خواهد داشت و مخاطب عام ندارد. علاوه بر آنکه اصولا میزان نقدینگی موجود در سطح جامعه در اندازه‌ای است که می‌تواند چند بازار را هم پوشش دهد.

افزایش هزار میلیارد‌تومان نقدینگی در سال جاری

این اقتصاددان می‌افزاید: موتور رشد نقدینگی آن‌قدر قوی است که به‌طور مداوم، نقدینگی را به سطح جامعه پمپاژ می‌کند. بازار سرمایه تاکنون در حدود ۸۰ هزار میلیارد تومان جذب کرده است؛ درحالی‌که در همین سال جاری با محاسبه رشد ۳۰ درصدی نقدینگی، چیزی بین ۹۰۰ تا هزار میلیارد تومان به نقدینگی کشور اضافه می‌شود. در چنین حالتی تا پایان سال جاری نهایتا بازار سرمایه ۱۵۰ هزار میلیارد آن را می‌تواند جذب کند. در این‌ صورت حدود ۸۰۰ هزار میلیارد تومان همچنان در بازارهای موازی جاری خواهد بود.

انتهای پیام/

  • نویسنده : فاطمه بیرانوند