فرش دست بافت که خلاقیت و سلیقه هنرمندان در آن موج می زند، اگرچه با فرهنگ و هنر ایرانی عجین شده است اما این روزها صنعت فرش مورد بی مهری قرار گرفته است.

 به گزارش سفیرافلاک، فرش بافی از هنرهای دیرینه و قدیمی ایران زمین است و زنان و مردان زیادی نقش و نگارهایی بسیار زیبا را بر دار قالی نگارگری می کنند و اگر چه برخی از این نقشه ها ساده به نظر می رسد اما دنیایی از رنگ ها را در خود جای داده است.

این هنر زیبا در روزگاری نه چندان دور رونق بسیار زیادی داشت، دارهای قالی زیادی میزبان تار و پودهایی بود که نقش هایی ماندگار بر روی آنها حک می شد، در حالی که در گذشته شغل بسیاری از افراد دامداری بود، از پشم گوسفندان نخ هایی تهیه می کردند تا در لابه لای تار و پودها قرار دهند و با هنر دست خود قالی هایی زیبا را تولید کنند که نه تنها در داخل بلکه در خارج از کشور طرفداران زیادی داشته باشد.

در گذشته خانواده های زیادی از طریق فرش بافی بخشی از هزینه های زندگی را تامین می کردند، بانوان در کنار وظایف مادری، فرش هایی را تولید می کردند تا چرخ زندگی آنها بچرخد، این بانوان در کنار هم هنگام بافتن فرش، نقشه ها را با شعر روی قالی حک می کردند که نشان از شوق و ذوق آنها برای کارهای هنری داشت، اگرچه هنرهای زیادی در گوشه و کنار ایران وجود دارد که هر کدام قدمتشان به بلندای تاریخ است اما فرش یکی از هنرهای قدیمی و اصیل بوده که همچنان طرفداران زیادی دارد.

تولید سالانه سه میلیون و ۵۰۰ هزار متر فرش در کشور

در کشور سالانه بالغ بر سه میلیون و ۵۰۰ هزار متر مربع فرش توسط دو میلیون بافنده تولید می شود، در حالی که در طول این سالها ایران همیشه رتبه نخست صادرات فرش را داشت اما امسال در صادرات رتبه سوم را از آن خود کرد، رکود در این هنر به وضوح پیداست به طوری که نبود بازار فروش مهمترین مشکل بافندگان در این هنر است که اراده ای برای رفع موانع تولیدکنندگان وجود ندارد.

در دهه های قبل میزان صادرات فرش ۱.۵ میلیارد دلار بوده که این رقم در سال گذشته به ۵۰ میلیون دلار رسیده است، این رقم صادرات در سال ۹۷ به میزان ۵۰۰ میلیون دلار بوده که نشان می دهد وضعیت خوبی وجود ندارد و نیاز به یک نگاه ویژه برای رفع مشکلات در این هنر است.

ضرورت حمایت از قالیبافان و ایجاد بازارچه فروش

لیلا رحمتی یکی از بافندگان فرش در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک اظهار داشت: در گذشته بانوان روستایی از پشم گوسفندان، نخ هایی تهیه می کردند که پس از رنگ کردن آنها را در قالی به کار برده و نقش و نگارهایی زیبا را روی فرش ها حک می کردند، بانوان آن روزها با عشق و علاقه و کسب درآمد این کار را انجام می دادند اما متاسفانه در طول این سالها و تغییراتی که در زندگی ها ایجاد شده، فرش های دستباف دچار رکود و فراموشی شده است.

وی افزود: متاسفانه به نظر می رسد برنامه و یا سیاست خاصی برای رونق در حرفه فرش بافی وجود ندارد در حالی که توسعه در رونق فرش می تواند علاوه بر اشتغالزایی، در تحول اقتصاد هم نقش مهمی داشته باشد.

بافنده فرش لرستانی گفت: نبود بازار فروش سبب شده تا قالیبافان کم کم این هنر را کنار بگذارند چرا که سودی کسب نمی کنند در حالی که هستند هنرمندان زیادی که همچنان با عشق و علاقه پشت دار قالی می نشینند و نقش های بی نظیر حک می کنند.

رحمتی عنوان کرد: حمایت کافی از قالیبافان صورت نمی گیرد اگرچه تسهیلاتی به عنوان مشاغل خانگی پرداخت می شود که در صورت حمایت می تواند رونق تولید را به دنبال داشته باشد و این هنر هر روز گسترده تر شود نه اینکه بر اثر بی توجهی، این هنر هم در کنار هنرهای فراموش شده قرار گیرد.

سالانه ۱۳ هزار متر فرش در لرستان تولید می شود

محمد اصل مرز رئیس اداره فرش صمت لرستان در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک اظهار داشت: در استان لرستان بیش از ۲۳ هزار بافنده فرش دستباف وجود دارد که از این تعداد ۱۹ هزار بافنده دارای کارت مهارت فنی و حرفه ای است.

وی افزود: ۸۵ درصد تولید کنندگان فرش در شهر و ۱۵ درصد در روستاها هستند که سالانه بالغ بر ۱۳ هزار متر مربع فرش توسط این هنرمندان تولید می شود.

رئیس اداره فرش سازمان صنعت، معدن و تجارت لرستان با اشاره به نقش تحریم ها در این هنر تصریح کرد: اولین کالای صادراتی غیر نفتی که تحریم شد، فرش ایران بود به طوری که میزان صادرات فرش کل کشور در سال ۹۶ بیش از ۳۹۰ میلیون دلار بود و امسال کمتر از ۷۰ میلیون دلار صادر شده است.

اصل مرز عنوان کرد: فرش به لحاظ عدم وابستگی به خارج از کشور و تامین زنجیره مواد اولیه این کالا از پشم تا فرش در داخل شکل می گیرد که رونق در این حرفه می تواند اشتغال زیادی ایجاد کند و علاوه بر این، از ارزش افزوده قابل توجهی برخوردار است.

وی با اشاره به حمایت از بافندگان فرش در استان لرستان گفت: پرداخت تسهیلات یکی از راه های حمایت از هنرمندان صنعت فرش است که امسال پنج میلیارد و ۵۰۰  میلیون تومان وام کم بهره ۱۸ درصد به قالیبافان استان پرداخت شده است.

وجود ۱۷۹ کارگاه قالی بافی در لرستان

رئیس اداره فرش سازمان صنعت، معدن و تجارت لرستان با بیان اینکه ۱۱ هزار بافنده فرش در استان تحت پوشش بیمه قرار دارند، خاطرنشان کرد: سه هزار و ۴۰۰ نفر از بافندگان فرش بیمه تامین اجتماعی هستند و اخیرا هم ۱۱ هزار بافنده برای بیمه صندوق روستاییان و عشایر کشور معرفی شده اند تا کارت بیمه برای این قالیبافان صادر شود.

اصل مرز بیان کرد: در استان لرستان ۱۷۹ کارگاه وجود دارد که این کارگاه ها در واقع یکی از زیر ساخت های لازم برای ارائه آموزش در این بخش است و سالانه بیش از هزار و ۲۰۰ نفر در کل استان آموزش هایی را فرا می گیرند که اعتبار مورد نیاز برای این قسمت از طریق اعتبارات استانی تامین می شود.

وی بیان کرد: تاکنون پنج هزار مجوز مشاغل خانگی در استان صادر شده و علاقمندانی هستند که تمایل به فرش بافی دارند و در این زمینه فعالیت می کنند.

رئیس اداره فرش سازمان صنعت، معدن و تجارت لرستان از احیای نقشه فرش لری خبر داد و گفت: پنج نقشه فرش لری در استان بروز رسانی و احیا شده که این نقشه ها در اختیار بافندگان فرش قرار گرفته است و علاوه بر نقشه های فرش لری، طرح های تبریز، کاشان و اراک هم بافته می شود.

اصل مرز عنوان کرد: پروانه تاسیس برای متقاضیان ریسندگی و رنگرزی صادر شده و درانتظار دریافت کمک تسهیلات هستند.

نبود بازارچه دائمی، مهمترین مشکل حوزه فرش

وی مهمترین مشکل قالیبافان را نبود بازارچه دائمی فرش برشمرد و افزود:  نبود این بازارچه سبب شده تا قالیبافان در هنگام فروش با مشکل مواجه شوند در حالی که اگر این بازارچه وجود داشته باشد، فرش بافان می توانند فرش های تولیدی را به راحتی عرضه کنند.

رئیس اداره فرش سازمان صنعت، معدن و تجارت لرستان با اشاره به رکود در این حوزه گفت: تمام سعی و تلاش ما حفظ وضع موجود است و اگر حمایت ها و تلاش های لازم صورت نگیرد، با توجه به مشکلاتی از قبیل افزایش قیمت مواد اولیه، قطع بیمه و عدم فروش، عملا دچار رکود است.

وی با اشاره وجود دلالان در این عرصه تصریح کرد: دلال ها برای خرید و فروش فرش های دستباف اقداماتی انجام می دهند و واسطه بین قالیباف و خریدار می شوند.

اصل مرز اظهار داشت: سالانه بیش از سه هزار تن پشم مرغوب در استان تولید می شود که در صورت راه اندازی کارخانه ریسندگی، مشکلی برای تولید و مصرف نخ وجود نخواهد داشت.

رج به رج تنیده با سختی

حال و روز فرش این روزها مناسب نیست، رج به رج فرش ها با سختی و مشکل بافته می شود و مدتهاست که مشکلات و بی توجهی متولیان بر دارهای قالی بافندگان فرش رخنه کرده، مشکلاتی که اگر حل شود اشتغالزایی و رونق اقتصاد را به دنبال دارد.

این هنر، یادگار گذشتگانی است که اولین نقش ها را بسیار ساده اما توام با عشق بر قالی ها نگارگری کردند و نسل به نسل این هنر چرخید و امروز به دست ما رسیده، نباید اجازه داد بی توجهی در این هنر، میراث هنری مردمان گذشته به فراموشی سپرده شود.

انتهای پیام/