این روزها برخی دانش‌آموزان اوقات فراغت خود را در فضای مجازی سپری می‌کنند که حاصل این گشت و گذارهای مجازی، آسیب اجتماعی بوده که لازم است خانواده‌ها مواظب فرزندان خود در این فضای بی در و پیکر باشند.

به گزارش سفیرافلاک، از فضای مجازی به عنوان فضایی مهیج نام می برند، همان فضایی که به واسطه کنجکاوی، در زنگ تفریح های مجازی، سری هم به شبکه های اجتماعی می زنند تا در کنار آموزش های مجازی، چند تصویر را ببینند و پیام هایی را دریافت کنند.

به واسطه شیوع کرونا سوق دادن درس و مدرسه به فضای مجازی سبب شد تا همه دانش آموزان با هر سن و سالی پا در دنیایی مجازی بگذارند، دنیایی که علیرغم فرصت هایی که در اختیار افراد قرار می دهد، تهدیدات و آسیب هایی جبران ناپذیر را به دنبال دارد.

اگرچه ظهور تکنولوژی و ابزارهای مختلف در این راستا تحولاتی را ایجاد کرده اما دغدغه هایی جدی و اساسی را برای خانواده ها ایجاد کرده به طوری که حضور افراطی دانش آموزان در سنین نوجوانی و بلوغ مشکلاتی را ایجاد می کند که گاهی برای حل این مشکلات و نحوه حل آنها خانواده دچار مشکل می شوند.

تاثیر فضای مجازی بر روان نوجوانان

در برخی از موارد نوجوانان از این فضا به عنوان یک فضای خصوصی و حریم شخصی استفاده می کنند و گاهی در لابه لای این فضا، ارتباط هایی شکل می گیرد که می تواند علاوه بر آسیب جدی بر شخصیت افراد، بر روح و روان آنها در سنین خاص نوجوانی اثر منفی داشته باشد. 

در بسیاری از موارد والدین به دلیل مشغله های کاری، فرصت کافی برای نظارت بر فعالیت فرزندان در این فضا را ندارند و همین سبب می شود تا خانواده به عنوان مهمترین نهاد اجتماعی نتواند فرزندان خود را از این آسیب ها دور نگه دارد.

این در حالیست که در بسیاری از موارد هویت افراد در فضای مجازی غیر واقعی است و چت کردن های وقت و بی وقت سبب می شود تا علاوه بر سوختن فرصت های طلایی، انزوای فردی را در سنین نوجوانی به همراه داشته باشد.

در حال حاضر که فصل تابستان و اوقات فراغت دانش آموزان است اما همچنان دانش آموزان برای سرگرمی در فضای مجازی می چرخند، تعطیل بودن بسیاری از کلاس های حضوری اوقات فراغت به دلیل کرونا سبب شده تا گشت و گذار در فضای مجازی هر روز بیشتر شود.

پرسه دانش آموزان در فضای مجازی

در واقع این روزها دانش آموزان در فضای مجازی محصور شده و بیشتر ایام سال را در این فضا پرسه می زنند، تاثیرات پرسه زنی بی هدف در فضای مجازی بی حوصلگی، عدم تمرکز فکری و افت تحصیلی را به دنبال دارد.

گذراندن فرصت های طولانی در این فضا، آفتی برای نظام آموزشی  محسوب می شود تا جایی که دغدغه ای برای خانواده ها به شمار می رود اما آگاهی بخشی از آسیب های طولانی مدت در فضای مجازی سبب برون رفت از این دغدغه ها و آسیب ها می شود.

مسلم میرزایی کارشناس اجتماعی در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک اظهار داشت: از بین رفتن تعامل بین اعضای خانواده مهمترین و اولین آسیب فضای مجازی بر پیکره نهاد اجتماعی خانواده است که به تبع از آن آسیب های دیگری به تدریج افراد خانواده را تهدید می کند.

وی افزود: فضای مجازی اگرچه سبب کمرنگ شدن گفتگو و صمیمیت بین اعضای خانواده می شود اما اثرات نامطلوب بیشتر این فضا را می توان بر روان نوجوانان و کودکان مشاهده کرد که انزوا و گوشه گیری از مهمترین پیامدهای حضور بی اندازه در شبکه های اجتماعی است.

گذر اوقات فراغت در فضای مجازی

کارشناس اجتماعی تصریح کرد: به دلیل شرایط کرونا، فضای آموزشی در فضای مجازی جای گرفت اما در اوقات فراغت خصوصا در فصل تابستان همچنان نوجوانان سرگرم شبکه های اجتماعی هستند، خواسته یا ناخواسته امروز دانش آموزان علاوه بر ایام تحصیل هم اکنون در زمان اوقات فراغت تابستان هم در فضای مجازی پرسه می زنند که تهدیدهای زیادی در کمین آنهاست.

میرزایی عنوان کرد: با توجه به آمارها، حدود ۱۴ میلیون نفر کاربر زیر ۱۸ سال در شبکه های اجتماعی وجود دارد که این افراد درصد زیادی از وقت خود را در فضای مجازی سپری می کنند و همین سبب می شود تا فرصت مطالعه و تقویت پایه های درسی تضعیف شود و در نهایت دانش آموز با افت تحصیلی همراه می شود.

وی بیان کرد: حضور فیزیکی در سر کلاس درس در یادگیری دانش آموزان بسیار موثر است ولی با حذف این فضا در شرایط کرونا نباید دانش آموزان وقت و بی وقت اسیر فضای مجازی شوند و دوست و رفیق و همه سرگرمی را در قاب شیشه ای گوشی ببینند.

جامعه شناس با اشاره به نقش والدین در آگاه سازی دانش آموزان از فضای مجازی بیان کرد: والدین باید فرزندان خود را آگاه کنند که هویت های غیر واقعی و کاذب در فضای مجازی به وفور دیده می شود و از فضای مجازی برای بهره گیری اطلاعات و افزایش دانش و آگاهی، استفاده از فضای مطالعه استفاده نمایند و از سوزندان فرصت های طلایی در فضای مجازی دوری نمایند.

خستگی ذهن و پرخاشگری، ارمغان پرسه زدن در فضای مجازی

ثمین عسگری روانشناس در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک گفت: آسیب های فضای مجازی را می توان دسته بندی کرد به طوری که آسیب روحی مانند انزوا و فردگرایی، آسیب جسمی مانند بی تحرکی و چاقی، آسیب های اخلاقی و اجتماعی و مذهبی که هر کدام در نوع خود بسیار اثر منفی بر روح و روان فرد دارد.

وی افزود: پرخاشگری یکی از مهمترین پیامدهای فضای مجازی در دانش آموزان است، دانش آموزان در این سنین به دلیل شرایط حساسی که دارند ممکن است به هر سمتی کشیده شوند، متاسفانه گاهی جذابیت هایی در این فضا ایجاد می شود که بدون اطلاع از نتیجه، این نوجوان به همان سمت می رود و کمی بعد در آسیب های مختلفی گرفتار می شود.

این روانشناس با اشاره به اعتیاد اینترنتی تصریح کرد: این کلمه برای بسیاری از خانواده ها آشناست، دانش آموزانی که فرصت های طولانی در این فضا حضور دارند و آنچنان وابستگی پیدا می کنند که دل کندن از فضای مجازی برای آنها امری ناممکن است.

عسگری خاطر نشان کرد: وقتی سلامت روان دانش آموزان تحت تاثیر فضای مجازی قرار گیرد، ارتباط آنها با خانواده ضعیف می شود و ترجیح می دهند به جای دور هم بودن در کنار خانواده فرصت های خود را در فضای مجازی سپری کنند و گاهی در میان گذاشتن مشکلات فرزندان با دیگران در فضای مجازی، خطراتی بسیار سنگین را برای آنها رقم خواهد زد.

وی بیان کرد: فعالیت های اجتماعی و روابط صمیمی اعضای خانواده سبب می شود تا دانش آموزان فرصت حضور در کنار خانواده را به حضور در فضای مجازی ترجیح دهند و والدین موظف هستند فضایی شاد را در خانواده ایجاد کنند تا بتوانند در کاهش آسیب های این فضا موثر باشد.

فاصله فاحش با زندگی واقعی

عسگری با اشاره به نقش مهارت استفاده از فضای مجازی گفت: نقش والدین، مربیان و معلمان در ارائه مطالبات لازم به نوجوانان بسیار مهم است و مدیریت کردن این فضا توسط والدین الزامی است چرا که طولانی مدت حضور در این فضا سبب خستگی ذهن دانش آموزان می شود.

روح انگیز جهان افروز کارشناس خانواده در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک، اظهار داشت: هر پدیده ای که شروع آمدن و ظهور در عرصه زندگی می کنند به خصوص پدیده هایی مانند فضای مجازی به علت گستردگی که دارند از ابتدا همگان را شیفته خود می کنند و با جذابیتی که دارند، افراد بدون این که خود بفهمند وارد استفاده از این دنیای پر از اطلاعات می شوند.

وی افزود: امروزه فضای مجازی گرچه دارای فرصت های علمی و ارتباطات اجتماعی است و با مدیریت صحیح می توان از آن به عنوان ابزاری برای مطالعه و پیشرفت علمی بهره مند شد اما استفاده بی رویه و بدون مدیریت آسیب هایی از قبیل انزوای شدید، افت تحصیلی و عدم موفقیت در تحصیل، تسلسل و عدم خودباوری و ایجاد چالش های هویتی، ابتلا به نوعی اعتیاد که یکی از نشانه آن عدم مسئولیت پذیری از بین رفتن روحیه مهارت آموزی، شنیداری و جایگزین شدن یادگیری موقت برای نوجوانان به ویژه دانش آموزان را در  پی دارد.

آسیب شبکه های اجتماعی

کارشناس خانواده تصریح کرد: آسیب جدی که بیش از گذشته این قشر را تهدید می کند، نفوذ شبکه های اجتماعی مانند اینستاگرام است و متاسفانه اغلب خانواده ها با این فضا آشنایی ندارند و همین سبب شکاف بین والدین و دانش آموز می شود و این امر به یک چالش تربیتی جدی برای دانش آموزان تبدیل شده در صورتی که لازم است والدین سواد رسانه ای خود را افزایش دهند و حضور فرزندان خود را در فضای مجازی مدیریت کنند.

جهان افروز عنوان کرد: در کنار آموزش های مدرسه به فرزندان یاد دهند که هدفمند و در زمان تعیین شده از فضای مجازی استفاده کنند و در این فضا سرگردان نباشند چرا که خانواده در تربیت درست و جلوگیری از آسیب پیذیری دانش آموز مسئول هستند و باید آگاه باشند نوجوانی که در فضای مجازی غرق باشد ارتباطش در عالم واقعی ضعیف تر است و به تدریج هویت واقعی خود را از دست می دهند.

وی بیان کرد: با توجه به اینکه بسیاری از آسیب هایی که از طریق فضای مجازی متوجه این قشر بوده، ناشی از فقدان مهارتهاست که لازم است سواد رسانه و مهارت های دانش آموزان را در برابر فضای مجازی یاد بگیریم و در راستای آموزش اولیا و مربیان بکوشیم.

انتهای پیام/