استان لرستان یکی از مناطق مستعد کشور در زمینه کشت گیاهان دارویی می‌باشد اما این ظرفیت ثروت آفرین و اشتغالزا، مغفول مانده است.

به گزارش سفیرافلاک، یکی از صنایع نوظهور جدید در عرصه اقتصاد، کشت گیاهان دارویی است، این گیاهان به دلیل نیاز کم به آب، در شرایط خشکسالی نیز دوام دارند و علاوه بر نقش موثری که در عرصه اقتصاد و تولید ثروت دارند، در اشتغالزایی خصوصا در روستاها نیز اثرگذار می باشند.

استفاده از گیاهان دارویی از دیرباز مورد توجه بشر بوده است، استفاده از دم نوش ها، عُصاره، اسانس و یا به طرق مختلف از گیاهان دارویی برای بهبود دردها و بیماری ها استفاده می کنند و هرچه جلوتر می رویم، بیشتر به خواص دارویی و ضد بیماری این گیاهان توسط محققان پی برده می شود.

امروزه بسیاری از مردم ترجیح می دهند استفاده از گیاهان دارویی را به دلیل طبیعی بودن و نداشتن عوارض، در اولویت مصرف قرار دهند البته در این زمینه محققان و متخصصانی تاکنون از برخی گیاهان دارویی، داروهایی را تهیه کرده و وارد بازار نموده اند که خواص درمانی شگفت انگیزی دارند.

اما ایران، شرایط ویژه و مستعدی برای رشد این گونه گیاهان دارویی نسبت به کشورهای دیگر دارد تا جایی که از ۳۰ هزار گونه گیاهان دارویی که در دنیا شناخته شده، بالغ بر هشت هزار گونه مختص شرایط اقلیمی ایران است که دو هزار و ۳۰۰ گونه از این گیاهان برای ادویه، اسانس، دارویی، مواد آرایشی و بهداشتی، عُصاره و عطر استفاده می کنند.

سالانه ۲۰۰ هزار تن گیاه دارویی در کشور تولید می شود

ایران خاستگاه گونه هایی از داروهای گیاهای از جمله گل محمدی، زعفران، آنغوزه، باریجه و شیرین بیان است، این در حالیست که سطح زیر کشت گیاهان دارویی در کشور حدود ۲۰۰ هزار هکتار بوده و سالانه بالغ بر ۲۱۰ هزار تن انواع گیاهان دارویی از این سطح، برداشت می شود.

میزان تجارت جهانی در گیاهان دارویی بالغ بر ۱۲۰ میلیارد دلار بوده که سهم ایران از این میزان حدود ۵۰۰ میلیون دلار می باشد و یکی از مهمترین مشکلات در بحث گیاهان دارویی، خام فروشی است.

صادرات این محصول با ارزش به صورت خام و بدون برند سازی و بسته بندی سبب شده تا نقش چندانی در اقتصاد نداشته باشد در حالی که از اگر کشت تا فرآوری و بسته بندی در کشور صورت گیرد و سپس صادرات انجام شود قطعا می تواند در اقتصاد نقش ویژه ای داشته باشد.

کمبود صنایع تبدیلی اگرچه در بخش های مختلف کشاورزی بسیار ضروری و الزامی می باشد اما در بحث گیاهان دارویی با توجه به شرایط آب و هوایی و مستعد بودن آب و هوای بسیاری از مناطق، وجود تکنولوژی در صنایع تبدیلی می تواند سودآوری بسیار بالایی را به همراه داشته باشد.

گره گشایی از اشتغال با کشت گیاهان دارویی

یکی از مهمترین مشکلات در استان لرستان بیکاری است، بدون شک یکی از راه های مهم ایجاد اشتغال توجه به ظرفیت هایی است که تاکنون مورد غفلت قرار گرفته است، یکی از این ظرفیت ها کشت و توسعه گیاهان دارویی است که به دلیل اقیلم استان و شرایط آب و هوایی می توان از دل خاک، گنج سبز را به نام گیاهان دارویی کشت کرد.

آیت الله رئیسی، رئیس جمهور در سفر اخیر خود به استان لرستان اظهار داشت: یکی از جوانان لرستانی دو هزار و ۴۰۰ نفر با کشت گیاهان دارویی مشغول به کار کرده است و بیان کرد می توانیم به ۳۰ هزار تا هم افزایش شغل داشته باشیم، باید گفت که اگر میدان دهیم به جوانان، اینگونه است تا جایی که درآمد ما از گیاهان دارویی می تواند از نفت بالاتر رود.

اختصاص ۳۵ میلیارد تومان اعتبار برای توسعه کشت گیاهان دارویی

از سوی دیگر ساداتی نژاد وزیر جهاد کشاورزی گفت: لرستان از نظر منابع طبیعی و کشاورزی بسیار بی نظیر است به طوری که پنج درصد اراضی کشاوزی در استان است که ۱۴ هزار میلیارد تومان تولید محصول کشاوزی دارد و ۳۲ درصد اشتغال در این بخش است.

وی افزود: در حوزه گیاهان دارویی، این منطقه بهشت گیاهان دارویی کشور است و ۳۵ میلیارد تومان برای زیر ساخت در نظر گرفته شده است.

سالانه ۱۴ هزار تن گیاه دارویی در لرستان برداشت می شود

جواد صالحیان معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی لرستان در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک، اظهار داشت: کشت گیاهان دارویی معمولا چند ساله و یک ساله هستند، چند ساله مانند زعفران، گل محمدی  و موسیر و یک ساله مانند گشنیز و سیاه دانه که سطح کشت گیاهان دارویی در استان لرستان پنج هزار و ۲۰۰ هکتار بوده و سالانه بالغ بر ۱۴ هزار تن از این میزان سطح برداشت می شود.

وی افزود: با توجه به برنامه ۱۰ ساله قرار شد که با توجه به شرایط آب و هوایی طی این مدت سطح کشت گیاهان دارویی در استان به ۱۸ هزار هکتار افزایش یابد که افزایش این میزان کشت می تواند اشتغالزایی بالایی را به همراه داشته باشد.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی لرستان تصریح کرد: در بحث زعفران سطح زیر کشت ۵۰۰ هکتار می باشد که سالانه بیش از دو تن از این سطح برداشت می شود که یکی از گیاهان دارویی با کیفیت و ممتاز است، همچنین گشنیز سه هزار هکتار و گل محمدی در ۹۰۰ هکتار کشت شده است.

صالحیان عنوان کرد: سال گذشته سه هزار و ۲۰۰ هکتار به کشت گیاهان دارویی اضافه شد البته برخی از این میزان سطح یک ساله هستند، در مجموع حدود ۷۰ درصد کشت های گیاهان دارویی یک ساله هستند.

صنعت فرآوری، حلقه مفقوده در کشت گیاهان دارویی

وی با اشاره به ارائه تسهیلات برای توسعه کشت گیاهان دارویی، بیان کرد: برای این مهم تاکنون دو میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان تسهیلات به متقاضیان پرداخت شده و به همین میزان نیز، متقاضی به بانکها معرفی شده اند که در مجموع تسهیلات در این بخش حدود شش میلیارد تومان است.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی لرستان با بیان اینکه لرستان در کشت گیاهان دارویی می تواند قطب تولید باشد، گفت: لرستان جزء استان های پایلوت در توسعه کشت گیاهان دارویی است و اگر اعتبارات در این بخش افزایش یابد قطعا می توانیم سطح کشت را توسعه دهیم که علاوه بر افزایش تولید، اشتغالزایی و سودآوری را ایجاد نماید.

صالحیان خاطر نشان کرد: یکی از مهمترین مشکلات در بحث کشت گیاهان دارویی، صنعت فرآوری است چرا که اگر این صنعت در استان وجود داشت، ثروت آفرینی بیشتری را به دنبال خواهد داشت.

وی اظهار داشت: در حال حاضر گشنیز در استان ما کشت می شود ولی به دلیل نبود تکنولوژی و صنعت فرآوری، به صورت خام در استان های دیگر فرآوری می شود که اگر این صنایع در استان باشد می توانیم محصول تولید کشت گیاهان دارویی را با فرآوری وارد بازار نماییم.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی لرستان افزود: زعفران یکی از گیاهان دارویی استان است که از نظر عطر و طعم و کیفیت ویژه است ولی صنعت بسته بندی نداریم، البته برخی از تولیدکنندگان محصولات خود را به صورت خانگی بسته بندی می کنند ولی اگر کارخانه ای باشد، این محصولات تولیدی بیشتر مورد استقبال قرار می گیرد.

صالحیان خاطر نشان کرد: برای تحقق افزایش سطح کشت گیاهان دارویی که سالانه حدود هزار و ۸۰۰ هکتار است اعتباراتی حدود ۴۰ میلیارد تومان نیاز است و سودآوری این محصولات بسیار بیشتر از هزینه های تولیدی است.

وی تصریح کرد: همه شهرهای استان مستعد کشت گیاهان دارویی هستند اما گل محمدی در الیگودرز و زعفران الشتر بسیار شرایط بهتری برای این محصولات دارند ولی در مجموع بسیاری از شهرهای استان را می توان به کشت گیاهان دارویی اختصاص داد.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی لرستان گفت: یکی دیگر از مشکلات در این حوزه این است که گاهی فروش محصولات، مشکلاتی را برای کشاورز ایجاد می کند در حالی که می طلبد شرایط به گونه ای فراهم شود که کشاورز این اطمینان را داشته باشد که محصول تولیدی را می تواند به فروش برساند.

استفاده بی رویه از گیاهان دارویی، تهدیدی برای سلامتی

صالح آزادبخت معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی لرستان اظهار داشت: از قدیم تاکنون همیشه گیاهان دارویی مورد قبول عامه مردم قرار گرفته است ولی با پیشرفت علم پزشکی، بسیاری از این گیاهان مورد بررسی قرار گرفته که آیا خواص دارویی دارند یا خیر.

وی افزود: برخی از گیاهان دارویی پس از آزمایش و تحقیق و بررسی در مرحله فرآورده های دارویی قرار گرفتند ولی در عطاری ها در برخی از موارد، ترکیب چند نوع از گیاهان را به مشتری توصیه می کنند که این کار از سوی علم پزشکی تایید نمی شود چرا که گاهی ممکن است به جای فایده برای مصرف کننده، سبب شود تا استفاده خام آنها به کبد فرد آسیب وارد کند.

معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی لرستان تصریح کرد: فرآورده های گیاهی که بررسی های لازم روی آنها انجام شده، مشکلی ندارند که در این راستا چندین فرآورده در استان مورد بررسی قرار گرفته است.

آزادبخت عنوان کرد: در برخی از موارد استفاده غیر مجاز و بی رویه از گیاهان دارویی به صورت خام می تواند صدمات جبران ناپذیری را به فرد وارد کند ولی استفاده گیاهان دارویی فرآوری شده مشکلی ندارد که دنتول یکی از گیاهان دارویی است که با روش های مختلف، به صورت فرآوری تبدیل شده و برای تسکین درد دندان مورد استفاده قرار می گیرد.

به هر حال مستعد بودن لرستان در کشت گیاهان دارویی، نعمتی خدادادی است که از این ظرفیت می توان گنج برداشت کرد، اشتغالزایی جوانان و تولید ثروت از دیگر فواید توسعه این کشت است که حمایت های لازم و اختصاص اعتبارات برای این مهم در کنار توجه ویژه به صنایع فرآوری می تواند گامی مهم در این بخش باشد.

انتهای پیام/