شیوع پدیده نامبارک کودکان کار مجازی، دردناک‌ترین موضوعی است که این روزها گسترش یافته و کودک ناخواسته وارد دنیایی شده که او را در معرض آسیب‌های اجتماعی بزرگ قرار می‌دهد.

به گزارش سفیرافلاک، دوران کودکی طلایی ترین دوران زندگی انسانها محسوب می شود، بازی و شیطنت در این دوران، برای کودک یعنی همه زندگی و در این بازی ها و خنده های کودکانه، تجربه هایی را به دست می آورند، کودکانی که حرف زدن و رفتار آنها آنقدر شیرین است که دل هر کسی با دیدن این حرف های شیرین، ضعف می رود.

با گسترده شدن شبکه های اجتماعی و اینستاگرام، برخی در این شبکه یک آلبوم درست کرده اند که یک به یک تصاویر کودک خود را در هر شرایطی به اشتراک بگذارند، گذاشتن این تصاویر به دلیل شیرین بودن کودکان سبب می شود تا هر پستی از کودک با صدها لایک و کامنت همراه باشد و این آغازی برای قصه کودکان کار در فضای مجازی می شود.

کم کم پیشنهادهایی داده می شود که این کودکان برای تبلیغ در فضای مجازی مهیا شوند، کودکانی شیک پوش و مرتب مثلا برای تبلیغ لباس بچه گانه، لباس هایی لاکچری بر تن می کنند و با ژست هایی که گفته می شوند تبلیغ را انجام می دهند.

رواج پدیده نوظهور کودکان کار مجازی

این در حالیست که کودکان در سنین کودکی باید همه فکر و ذهنشان به سمت بازی و کودکی باشد اما ناخواسته مدلینگ می شوند و به سمتی می روند که خودشان در این تصمیم گیری دخیل نیستند اما والدین آنها را تشویق می کنند که چقدر در اینستاگرام طرفدار داری و چقدر شما را دوست دارند.

همین امر زنگ خطری است که آسیب های اجتماعی را به دنبال دارد اما با شیوع کرونا طی دو سال گذشته این امر رواج بیشتر یافته و در صفحه اینستاگرام شاهد رواج این پدیده نوظهور هستیم، اقدامی که قطعا اثرات مخربی را بر شخصیت کودکان می گذارد.

اگر چه تاکنون کودکان کار را با لباس هایی مندرس و در پشت چراغ قرمز با در دست داشتن شاخه های گل، فال و یا دستمال کاغذی می دیدیم که از روی فقر و مشکلات در خیابان ها مشغول به کار بودند اما حلقه گمشده سواد رسانه ای در استفاده درست از فضای مجازی سبب شده تا این بار کودکان شیک پوش در فضای مجازی، به عنوان کودکان کار مجازی شناخته شوند.

در واقع هر دو یک عنوان را دارند، آسیب های اجتماعی در کمین هر دو قرار  دارند اما نوع آسیبی که به این کودکان وارد می شود متفاوت است به طوری که در کودکان کار فضای مجازی، غرور کاذب در سن بالاتر مهمترین آسیب محسوب می شود و در کودکان کار خیابانی این آسیب به صورت اعتیاد و مواد مخدر است.

آسیب به روان کودکان

علیرضا رخشان روانشناس در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک، اظهار داشت: سواستفاده از کودکان چه در فضای حقیقی و چه در فضای مجازی آسیب هایی را به شخصیت و روان کودکان وارد می کند و در واقع کودکانی که در فضای مجازی و یا خیابانها به عنوان ابزار کار هستند، حریم خصوصی آنها نقض شده چرا که این کودکان در سنینی هستند که قدرت تصمیم گیری ندارند.

وی افزود: این کودکان خیلی زود فریب می خورند و ناخواسته مجبور به انجام کاری می شوند و بیشترین اثرات منفی کودکان کار فضای مجازی را در سنین بالاتر می توان دید که در برخی از موارد وقتی جوانی برای روان درمانی مراجعه می کند می گوید که جایگاهی را در بزرگسالی دنبال کرده را ندارد.

روانشناس تصریح کرد: چون این کودکان در سنین کودکی مورد توجه قرار می گیرند و همه افراد، طرز صحبت و یا ژست های آنها را تحسین می کنند، انتظار دارند که در بزرگسالی هم اینگونه مورد توجه قرار بگیرند و زمانی که در بزرگسالی طرفداری در فضای مجازی نداشته باشند کم کم نتیجه منفی این برنامه نمایان می شود.

رخشان با بیان اینکه انجام برخی تبلیغات توسط کودکان در فضای مجازی، انتظار کاذب برای کودک ایجاد می کند، عنوان کرد: در ابتدا ظاهر سازی در فضای مجازی برای کودک و والدین جذاب بوده ولی ممکن است به دلیل آسیب هایی که در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی وجود دارد، این کودک هم به سمت و سوی آسیب های اجتماعی سوق داده شود.

وی بیان کرد: در واقع آغاز همه این مشکلات ممکن است از یک عکس باشد که تصویری زیبا از یک کودک در یک پیج گذاشته می شود ولی معمولا چون آگاهی های لازم نسبت به آسیب ها وجود ندارد اگر چه خطراتی ممکن است در آینده روان این کودک را تحت تاثیر قرار دهد،  اثرات منفی زیادی را به دنبال خواهد داشت.

روانشناس خاطرنشان کرد: والدین بهتر است مراقب باشند که روح و روان کودکان با چنین برنامه هایی خدشه دار نشود، کودکانی که اقدام به تبلیغ در فضای مجازی می کنند، توسط والدین به این سمت کشیده شده اند و این پدیده نوظهور ممکن است در آینده ضربه ای جدی به روان کودکان وارد نماید.

استفاده ابزاری از کودکان

حامد پرچی جامعه شناس در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک، اظهار داشت: صرف نظر از اینکه کودک کار یک پدیده مضموم است و در هر دوره ای این کودکان را در سنینی که باید کودکی کنند از آن جدا و به کار گرفته می شوند و نمی توانند وجه شخصیتی خود را تکامل دهند و یاد بگیرند چطور در جامعه ظرفیت های خود را نشان دهد پدیده خاصی است و کودک باید از کودکی آموزش داده شود تا جنبه های شخصیتی خود را رشد دهد و وقتی این زمان و فضا از او گرفته شود آسیب هایی را به دنبال دارد.

وی افزود: استفاده ابزاری از این کودکان در فضای مجازی و تبلیغات اینستاگرامی و مدلینگ، جوانب مختلفی دارد و مهمترین جنبه این است که ابتدا تبلیغ وحشتناک مصرف گرایی و ایجاد انگیزه کاذب برای خرید است و در این میان از کودکان برای تبلیغ استفاده می کند و از شخصیت کودکان استفاده می شود تا از این طریق بتوانند برای فروش کالاها از این راه تبلیغ، از عواطف انسانها استفاده کنند.

جامعه شناس تصریح کرد: وقتی از احساسات مردم برای تبلیغ و فروش کالاها استفاده می شود در واقع هدفشان از تبلیغ این است که حس نیاز کاذب برای خرید ایجاد کنند و این پدیده بدی است و مصرف گرایی را به نوعی ترویج می دهد که در این راستا برای به فروش رساندن کالا با تبلیغات و به هر قیمتی از کودکان کار مجازی استفاده می شود.

پرچی عنوان کرد: وقتی ما کودک کار را در خیابان می بینیم، این صحنه را ناپسند و نامناسب می دانیم و نفرت برانگیزتر این است که این کودک را در فضای مجازی، ابزاری برای فروش کالاها قرار دهند و با نمک بودن بچه ها را وسیله ای برای ثکسب و کار می دانند.

لزوم ترویج سبک زندگی اسلامی

وی با اشاره به لزوم ترویج سبک زندگی اسلامی گفت: این ماجرا تمام نمی شود مگر اینکه سبک زندگی تغییر یابد و باید به گونه ای باشد که نشان داده شود با این اقدام کالاهای آنها به فروش نمی رسد و نباید کودکان درگیرشبکه های اجتماعی و کسب و کار شوند.

جامعه شناس خاطرنشان کرد: استفاده ابزاری از کودک در فضای مجازی زمانی تمام می شود که اثر گذار نباشد و این زمانی است که در همه جا روشنگری شود که این جنبه پسندیده نیست که باید جامعه، رسانه و فضای مجازی به جایی برسد که هر کسی که از کودک کار برای تبلیغ در فضای مجازی استفاده می کند منفور است و زمانی که اینگونه شد، این پدیده نوظهور خاتمه می یابد.

پرچی اظهار داشت: ممکن است ساماندهی کودکان کار خیابانی انجام شود ولی اگر این قضیه تمام نشود، کودک کار خود را به گونه ای دیگر نشان می دهد، کودک کار به صورت سنتی و قدیمی پدیده ای ناپسند است و با دیدن کودکان کار خیابانی مطالبه می شود که جمع آوری و ساماندهی شوند اما وقتی چهره این کودک کار به سمت مدلینگ برود و قبح خود را از دست می دهد در جهت تامین منافع سرمایه داران، شرایط سخت تر می شود و لازم است که برای این پدیده، با روشنگری کار شود تا همه گیرتر نشود.

سواد رسانه ای، حلقه گمشده فضای مجازی

الهام امینی کارشناس ارتباطات نیز در این راستا به خبرنگار سفیرافلاک گفت: طی دو سال شیوع کرونا، کاربران زیادی در سنین مختلف وارد شبکه های اجتماعی شده اند و در این میان ضرورت سواد رسانه ای دو چندان شده به طوری که اگر همه کاربران از سواد رسانه ای بهره مند باشند می توانند به صورت مدیریت شده از این فضا به خوبی بهره ببرند و در غیر این صورت آسیب هایی در انتظار آنها خواهد بود.

وی با اشاره به کودکان کار فضای مجازی، افزود: ورود کودکان برای تبلیغ کالاها در فضای مجازی سبب آسیب به روح و روان کودک می شود اما متاسفانه برخی با استفاده از صحبت کردن شیرین کودک، برای تبلیغ اجناس و کالاهایی استفاده می کنند و این کودکان بدون اطلاع از عواقب کار، با تشویق والدین در واقع وارد تجارت مجازی شده اند.

کارشناس ارتباطات تصریح کرد: در حالی که بارها گفته می شود مدیریت درست فضای مجازی می تواند سبب شود تا از این فضا در جهت مناسب استفاده کرد ولی آرایش و پیرایش کودک برای تبلیغ و برای اینکه بیشتر مورد تشویق قرار بگیرد ناخوداگاه فکر کودک را به سمت و سوی دیگری می برد.

امینی عنوان کرد: وقتی کودک برای یک تبلیغ در فضای مجازی فعالیت می کند دچار هیجانات زیادی می شود که قطعا آسیب های جبران ناپذیری را به همراه دارد و در واقع این کار سبب می شود تا والدین، کودک را تشویق کنند به اینکه حضور بیشتری در شبکه های اجتماعی داشته باشد و می تواند کسب درآمد نماید.

وی بیان کرد: لزوم آگاهی خانواده ها در استفاده از فضای مجازی بسیار ضروری است چرا که هر چه اطلاعات خانواده ها در این زمینه بیشتر باشد، کودکانی که در این خانواده پرورش می یابند با روح و روانی سالم و با روحیه ای شاداب مراحل زندگی را می گذرانند اما نبود سواد رسانه ای در استفاده از این فضا، کودک را به پرتگاه آسیب های اجتماعی نزدیک می کند.

کارشناس ارتباطات گفت: ممکن است در ابتدا والدینی که از کودکان خود در فضای مجازی برای تبلیغ استفاده می کنند، بگویند چه اشکالی دارد که این کودک ژستی بگیرد و جمله ای بگوید و درآمدی هم ایجاد شود اما عواقب کار اینگونه نیست و این کار رفته رفته بر روان کودک اثر می گذارد.

مدیریت فضای مجازی و سواد رسانه ای دو مولفه مهم در استفاده از این ابزار پرکاربرد است که می طلبد توجه ویژه ای به آنها شود، پدیده های نوظهوری که از دل فضای مجازی به عنوان آسیبها نمایان می شود، زنگ خطری است که باید جدی گرفته شود.

انتهای پیام/