بحران آب در لرستان بسیار جدی است، خشک‌سالی‌های استان در حالیست که لرستان پس از حوضه آبریز دریای خزر دومین حوضه پرباران ایران بوده و سالانه حجم قابل‌توجهی از آب‌های سطحی از استان خارج‌ می‌شود.

به گزارش سفیرافلاک، یکی از مهمترین مسائل حیاتی دنیا، آب است که زندگی بدون آن یک لحظه ممکن نیست، بارش ها طی سال های اخیر به گونه ای کاهش یافته که همچنان شاهد استمرار خشکسالی و کم آبی هستیم، مشکلی که به بحران تبدیل شده است.

از سوی دیگر جدی نگرفتن خشکسالی و کمبود آب سبب شده تا با برداشت بی رویه از آب های زیرزمینی شاهد بر هم خوردن تعادل در این بخش باشیم به طوری که اضافه برداشت ها، زمینه را برای فرونشست زمین فراهم می کند و این امر خطری جدی بیخ گوش زمین است.

در پی افزایش گرمای هوا و استفاده بی مهابا از منابع آبی، روزگار منابع آب های زیر زمینی سیاه شده به طوری که طی سال های اخیر بدون توجه به عاقبت برداشت های مازاد، این کار به صورت مستمر صورت گرفته و امروز چشمه ها و چاه های زیادی خشک شده و فرونشست زمین در برخی از شهرهای کشور نتیجه برداشت های اضافی از آب های زیرزمینی است.

فرونشست زمین در پی خشکسالی

سفره های آب زیر زمینی روز به روز کوچکتر و کم آب تر می شوند و این زنگ خطری است که اگر مورد توجه قرار نگیرد می تواند تبعات بسیار بدی را طی سال های آینده به همراه داشته باشد.

با توجه به اینکه فرونشست زمین، پدیده‌ای است که رابطه مستقیمی با افت سطح آب‌های زیرزمینی دارد، مطالعات نشان داده‌اند که اکنون حدود ۶۱۰ دشت یا محدوده مطالعاتی ایران، کمبود آب و کسری مخزن آب زیرزمینی دارد که در پی آن، فرونشست زمین رخ می‌دهد.

کاهش منابع آب های زیرزمینی در لرستان

داریوس حسن نژاد، مدیر عامل شرکت آب منطقه ای لرستان در گفت‌و‌گو با خبرنگار سفیرافلاک، اظهار داشت: متوسط سطح آب زیرزمینی استان در اردیبهشت ماه نسبت به سال گذشته ۱٫۵ متر افت داشته است که معادل حجمی حدود ۱۴۰ میلیون متر مکعب می باشد که نسبت به سال قبل کاهش ۶۶ درصدی را نشان می دهد.

وی افزود:  از این حجم افت، حدود ۴۶ میلیون متر مکعب مربوط به حوضه کرخه و ۹۴ میلیون متر مکعب مربوط به حوضه کارون بزرگ می باشد، همچنین سطح آبهای زیرزمینی استان در بلند مدت به طور متوسط حدود ۵٫۵ متر افت و کسری مخزن حدود ۴۱۳ میلیون مترمکعب داشته است که معادل افت سالانه حدود ۲۰ سانتی متر و کسری مخزن حدود ۱۶ میلیون متر مکعب است که نشان دهنده روند کاهشی منابع آب زیرزمینی در استان است.

کوهدشت، بیشترین افت سطح آب زیرزمینی را دارد

مدیر عامل شرکت آب منطقه ای لرستان عنوان کرد: بیشترین افت سطح آب زیرزمینی در بلندمدت مربوط به محدوده های مطالعاتی کوهدشت و رومشکان به ترتیب حدود ۲۱ متر و هشت متر بوده که معادل حجم آب حدود ۱۱۳ و ۲۹ میلیون مترمکعب است و دشت نورآباد با حدود یک متر افت و کسری مخزن حدود ۱۲ میلیون متر مکعب کمترین افت سطح آب زیرزمینی را در بلند مدت داشته است.

حسن نژاد با اشاره به وضعیت چشمه ها، گفت: دبی چشمه های انتخابی استان در اردیبهشت ماه امسال نسبت به بلندمدت حدود ۵۶ درصد کاهش داشته است به طوری که دبی چشمه های انتخابی حوضه کرخه در استان لرستان نسبت به بلندمدت حدود ۶۷ درصد کاهش و دبی چشمه های انتخابی حوضه کارون نسبت به بلندمدت حدود ۲۹ درصد کاهش داشته است.

وی بیان کرد: در استان لرستان ۱۰ هزار و ۲۲۱ دهنه چشمه با خروجی سالانه حدود 902 میلیون مترمکعب و هزار و ۶۶۳ رشته قنات با خروجی سالانه حدود ۸۰ میلیون مترمکعب وجود دارد.

مدیر عامل شرکت آب منطقه ای لرستان از کاهش آب در رودخانه های استان خبر داد و گفت: رودخانه کشکان با دبی ۱۰٫۵  مترمکعب برثانیه نسبت به سال گذشته ۵۲ درصد و نسبت به بلندمدت ۸۸ درصد کاهش داشته است، همچنین رودخانه تیره با دبی ۰٫۵۵ مترمکعب برثانیه نسبت به سال گذشته ۹۱ درصد و نسبت به بلندمدت حدود ۹۸ درصد کاهش داشته است.

وی با اشاره به اجرای برنامه هایی برای خروج از بحران خشکسالی، افزود: اطلاع رسانی و فرهنگ سازی از مهمترین اقدامات برای خروج از بحران خشکسالی است که در این راستا به کشاورزان اعلام شد تا از کشت گیاهان آبدوست خودداری کنند، همچنین جمع آوری موتور تلمبه های غیر مجاز از سطح استان، انسداد چاه های غیر مجاز، قطع برق چاه های کشاورزی دارای اضافه برداشت، نصب کنتور هوشمند بر روی چاه ها اقدام شود.

کاهش ۳۱ درصدی حجم مخازن سدهای لرستان

حسن نژاد با بیان اینکه ۳۴ درصد از مخازن سدهای لرستان پر است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۱درصد کاهش نشان می دهد، بیان کرد: حجم کل مخزن سدهای مروک، ایوشان، تنگ هاله، خان‌آباد، کزنار و حوضیان ۲۰۸٫۷۱ میلیون متر مکعب است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای لرستان افزود: در حال حاضر مجموع آب ورودی‌ شش سد استان ۰٫۲۱ متر مکعب بر ثانیه و میزان آب خروجی از سدها ۱٫۹۴۵ متر مکعب برثانیه می باشد.

کاهش ۳۷ درصدی بارشها نسبت به بلندمدت

مهدی پازوکی، مدیرکل مدیریت بحران لرستان با اشاره به تنش آبی گفت: متوسط بارش استان در سال زراعی جاری ۳۶۰ میلیمتر بوده که نسبت به سال زراعی گذشته چهار درصد افزایش ولی نسبت به بلند مدت ۳۷ درصد کاهش داشته است.

وی افزود: دبی رودخانه های اصلی در اردیبهشت ماه نسبت به سال قبل ۱۵ درصد کاهش و نسبت به بلند مدت ۸۰ درصد کاهش داشته است.

مدیرکل مدیریت بحران لرستان با تاکید بر انسداد چاه های غیر مجاز اظهار داشت: مسدود کردن ۱۵۰ چاه غیر مجاز، شناسایی ۱۶۰ چاه که اضافه برداشت داشته است، قطع برق ۲۹۱ چاه غیر مجاز، توقیف ۱۱ دستگاه حفاری از دیگر اقداماتی بوده که انجام شده است، همچنین امسال ۱۶۷ چاه آب مجهز به کنتور هوشمند شده اند که تاکنون در استان هزار و ۶۳۸ کنتور هوشمند نصب شده است.

۵ استان کشور بیشتر در معرض تنش آبی هستند

پازوکی بیان کرد: پنج استان کشور بیشتر در معرض تنش آبی و خشکسالی قرار دارند که لرستان یکی از همین استانها است و با توجه به اینکه کشت برنج امسال ممنوع اعلام شد ولی برخی اقدام به کشت برنج کردند و حالا با مشکل تامین آب برای اراضی مواجه هستند که اگر برای آبیاری این اراضی از سدها آب خارج شود طی یک ماه آینده ذخیره آب سد تمام می شود.

وی خاطرنشان کرد: البته برخی از باغداران اعلام کرده اند که به دلیل خشک شدن رودخانه های اطراف با مشکل مواجه شده اند و محصول آنها در معرض خطر است لذا قرار شد که جهاد کشاورزی در صورتی که تاکید کند از آب رودخانه طی سال های گذشته استفاده می کردند با تانکر آبرسانی برای این باغات انجام می شود.

فرونشت زمین و رانش، ارمغان کاهش آب های زیرزمینی

مدیرکل مدیریت بحران لرستان با اشاره به خشکسالی و فرونشست زمین، گفت: براساس پایشی که زمین شناسی انجام داده، لرستان با مشکل فرونشست همراه است که در کوهدشت و رومشکان در بلند مدت با کاهش ۲۰ متر سطح آب زیرزمینی شاهد فرونشست هستیم که باعث رانش نیز شده است.

پازوکی افزود: همچنین کمترین فرونشست در دلفان و بیشترین فرونشست در کوهدشت وجود دارد که براساس مصوبه ای که در جلسات داشتیم قرار شد زمین شناسی استان، مطالعه ای در این راستا داشته باشد که در صورت نیاز اقداماتی انجام شود.

وی از کاهش حجم آب چشمه ها خبر داد و عنوان کرد: چشمه هایی که آب شرب را تامین می کنند سطح آب آنها پیایین آمده و یا خشک شده اند که لازم است با توجه به کاهش بارندگی و خشکسالی، موضوع مدیریت مصرف آب در همه زمینه ها جدی گرفته شود.

۱۰۰ روستا با تانکر آبرسانی می شود

حمیدرضا کرم وند مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب لرستان در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک، اظهارداشت: در حال حاضر میزان مصرف آب در استان نسبت به سال گذشته ۱۰ درصد افزایش یافته و هرچه هوا گرمتر شود میزان مصرف آب هم بیشتر می شود که عدم مدیریت صحیح مصرف آب و عدم صرفه جویی مشکلاتی را ایجاد می کند.

وی بیان کرد: هم اکنون ۱۰۰ روستای استان با تانکر آبرسانی می شوند که برنامه ریزی های لازم صورت گرفته تا در صورت اضافه شدن روستاهای دیگر به این عدد بتوانیم روزانه آبرسانی را انجام دهیم.

کاهش ۳۰ درصد آب چشمه های لرستان

مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب لرستان افزود: طبق بررسی های صورت گرفته در استان، ۸۵۰ چشمه، چاه و قنات در استان وجود دارد که از آب آنها برای مصارف مختلف استفاده می شود ولی به دلیل خشکسالی، آب این چشمه ها بین ۲۵ تا ۳۰ درصد کاهش یافته است.

کرم وند خاطر نشان کرد: از این تعداد چشمه و قنات فعال، فعلا چشمه ای خشک نشده و ممکن است با گرم شدن هوا و برداشت های مازاد، خشک شوند.

مسئله آب و بحران خشکسالی موضوعی جدی و مهم است که باید به عواقب اضافه برداشت هایی که فرونشست و رانش را به دنبال دارد توجه کرد، هشدار برداشت های مازاد از آب زنگ خطری است که مدیریت مصرف و نظارت بیشتر برای جلوگیری از برداشت را می طلبد.

انتهای پیام/