سیلی سیل به میراث تاریخی لرستان؛
حال ناخوش بناهای چندهزار ساله لرستان/زخم بی مهری بر تن آثار تاریخی ماند

به گزارش سفیرافلاک، اوج شاهکار معماری را می توان در آثار تاریخی چندین هزار ساله لرستان مشاهده کرد، آثاری که حاصل افکار و دستان هنرمندانی است که آثار خارق العاده و چشم نوازی را در این استان بر جای گذاشته اند.

پل های تاریخی، آبشارهای زیبا، خانه های قدیمی، غارهای دیدنی، مناطق طبیعی و تاریخی در استان لرستان بی نظیر است، آثاری که ساخت آنها به دوران اشکانیان و ساسانیان برمی گردد، در لابه لای این همه آثار تاریخی کهن، هویت و زندگی را می شود مشاهده کرد.

وجود این همه آثار تاریخی سبب شده تا هر ساله گردشگران داخلی و خارجی زیادی به این استان سفر کنند و از این معماری زیبای آن لذت ببرند، اما آنچه سالهاست بلای جان آثار تاریخی شده، کمبود اعتبار است، آثار تاریخی نیازمند اعتبارات مستمری بوده تا با اقدامات لازم همیشه سر پا بمانند اما سالهاست که “هیچ” سهم میراث تاریخی می شود.

خسارت سیل به 100 اثر تاریخی استان

در سیل فروردین ماه سال 98، سیلی ویرانگر استان را در برگرفت، سیلی که هزاران میلیارد تومان در بخش های مختلف از جمله آثار تاریخی خسارت وارد کرد و امروز با گذشت 22 ماه از سیل هنوز اعتباری برای جبران خسارت در حوزه آثار تاریخی تخصیص داده نشده است.

زخمی که بر پیکره نیمه جان بناهای تاریخی وجود داشت، هر روز عمیق تر می شود، بناهایی که با نیم نگاهی می شود غربت و بی توجهی را در وجودشان دید که از نبود اعتبار قامتشان خم شده است.

بر اثر سیل سال گذشته بیش از 100 اثر تاریخی در استان دچار آسیب شدند و طبق برآوردها بالغ بر 50 میلیارد تومان خسارت وارد شد اما با گذشت حدود دو سال از سیل، هنوز اعتباری برای این آثار مهم تخصیص داده نشده است.

این در حالیست که تاکنون مسئولین کشوری و کارشناسان زیادی بارها و بارها در سفرهای استانی از این بناها بازدید کرده اند، هر کدام وعده ها داده اند ولی بعد از خروج از استان، همه این وعده ها فراموش شده است و امروز صدای ناله این آثار تاریخی شنیده می شود.

لزوم توجه ویژه به سرزمین پل های تاریخی

در استان لرستان هزاران اثر تاریخی زیبا وجود دارد از جمله 100 پل تاریخی که سبب شده لرستان به سرزمین پل های تاریخی شهرت گیرد، پل هایی که در نوع خود بی نظیر بوده از جمله پل کشکان، قلعه حاتم، پلدختر، شکسته، کلهر و سایر پل هایی که در نوع معماری و قدمت نه تنها در کشور بلکه در دنیا منحصر به فرد هستند.

یکی از پل های تاریخی استان پل کشکان است، این پل با قدمت هزار سال، طولانی ترین و عظیم ترین پل تاریخی کشور است که به مادر پل های تاریخی شهرت گرفته است، مساحت پایه های این پل بیش از 200 متر و ارتفاع بلندی آن بیش از 36 متر است که در سیل 98 آسیب های جدی دیده است.

وعده های تخصیص اعتبارات برای مرمت آثار تاریخی استان به تاریخ پیوسته و هر روز وعده ای جدید و زمانی نو جایگزین می شود و تا به امروز این وعده ها رنگ واقعیت به خود ندیده است.

با توجه به وضعیت آثار تاریخی، اگر سیل و یا زلزله ای رخ دهد معلوم نیست سرنوشت آثار هزاران ساله استان به کجا می رسد، اینچنین بی توجهی به میراث تاریخی جای تاسف است که در سایه غفلت، سر در گریبان غربت فرو برده اند.

خسارت 20 میلیاردی سیلاب به پل های تاریخی لرستان

علی مصطفی نژاد مدیر پایگاه پل های تاریخی لرستان در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک اظهار داشت: سیل سال 98 در طول سالهای قبل بی سابقه بود به طوری که با وقوع این سیل، خسارت های فراوانی به بخش های مختلف از جمله بناها و پل های تاریخی وارد شد.

وی افزود: سیل پارسال بین 20 تا 30 میلیارد تومان به پل های تاریخی استان خسارت وارد کرد اما متاسفانه با گذشت حدود دو سال از سیل، هنوز اعتبارات جبران خسارت در این بخش تامین نشده و اختصاص نیافته است.

مدیر پایگاه پل های تاریخی استان تصریح کرد: البته قبل از وقوع سیل در استان نیز میزان اعتبارات برای مرمت و نگهداری پل های تاریخی بسیار اندک بود اما با وقوع سیل وضعیت پل ها وخیم شد و با توجه به اینکه سیل سال گذشته زخم های پل های تاریخی را عمیق تر کرد اما هنوز اعتبارات جبران خسارت پرداخت نشده است.

مصطفی نژاد عنوان کرد: بالغ بر 20 میلیارد تومان اعتبار برای مرمت پل های تاریخی در استان نیاز است که حتی یک ریال هم اختصاص نیافته در حالی که مسئولان و کارشناسان از وضعیت پل های تاریخی بازدید کردند ولی اقدامی صورت نگرفته است.

وی بیان کرد: سیل سبب شده تا برخی از پایه های پل ها جابجا شود که در پل کشکان بر اثر سیل یکی از پایه ها که بیش از هزار تن وزن دارد تخریب و چندین طاق دچار آسیب شد که نبود اعتبار کافی برای نگهداری این پل ها سبب می شود تا در صورت وقوع سیل دیگر آسیب های جبران ناپذیری ایجاد شود.

مدیر پایگاه پل های تاریخی استان با اشاره به اینکه بیش از 100 پل تاریخی در استان وجود دارد گفت: از این تعداد 80 پل ثبت ملی شده و 20 پل باقیمانده نیز در آستانه ثبت ملی بوده که نیاز است با توجه به اینکه استان در پل های تاریخی شهرت زیادی دارد، اعتبارات مورد نیاز برای این بخش اختصاص یابد.

هزینه یک میلیاردی برای رفع خطر پل های استان

مصطفی نژاد با بیان اینکه یک میلیارد و 150 میلیون تومان اعتبار ملی برای این حوزه در نظر گرفته شده است، افزود: این میزان برای هفت پل تاریخی کشکان، کلهر، قلعه حاتم، سی پله، پل آذر، پل شکسته و چالان چولان که در معرض خطر جدی بودند در نظر گرفته شده که عملیات رفع خطر از این پل ها در حال انجام است.

وی با اشاره به مرمت پل کشکان بیان کرد: این پل به عنوان مادر پل ها شهرت دارد که از اعتبار یک میلیارد و 150 میلیون تومان، 500 میلیون تومان برای مرمت این پل اختصاص یافت که کافی نبوده بلکه نیاز است اعتبارات مورد نیاز تخصیص یابد تا این آثار تاریخی حفظ شود و هم اکنون کار تثبیت بخشی از پایه این پل در دستور کار قرار گرفته است.

مدیر پایگاه میراث فرهنگی بخش پل های تاریخی استان گفت: با این میزان اعتبار تنها توانستیم تثبیت بخشی از پایه کج شده این پل را آغاز کنیم در صورتی که برای تثبیت کامل دو میلیارد تومان اعتبار نیاز است.

مصطفی نژاد عنوان کرد: در مجموع برای مرمت پل های تاریخی استان 50 میلیارد تومان نیاز است که بتوانیم این پل ها را برای 20 سال آینده حفظ کنیم.

وی بیان کرد: پل های کشکان، کلهر، پلدختر، گاومیشان، شکسته و سی پله از پل های بزرگ استان هستند که در مجموع برای این پل ها 36 میلیارد تومان اعتبار نیاز است و 15 میلیارد تومان هم برای مرمت سایر پل ها نیاز می باشد.

رفع خطر اضطراری از بناهای تاریخی

زهرا بهاروند معاون میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری لرستان در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک اظهار داشت: بر اثر بارندگی بی سابقه ای که رخ داد باتوجه به شدت بارش، خسارت زیادی بر جای گذاشت از جمله بناهای تاریخی فرهنگی که دچار آسیب شدند.

وی افزود: طغیان رودخانه ها سبب شد تا پل های ارزشمند تاریخی نیز در مسیر سیلاب دچار خسارت شوند البته علاوه بر پل های تاریخی، آثار دیگری هم که حدود 100 اثر می باشند بر اثر سیل خسارت دیدند.

معاون میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری لرستان تصریح کرد: بعد از سیلاب، تیم کارشناسی از استان و از وزارت از بناهای خسارت دیده بازدید کردند که برآورد خسارت ها در این حوزه بیش از ۵۰میلیارد تومان در کل استان اعلام شد که در این راستا مکاتبات متعدد به دستگاه های ذیربط برای تخصیص اعتبارات و مرمت آثار انجام شد.

بهاروند با اشاره به عدم تامین اعتبار جبران خسارت سیل خاطرنشان کرد: تاکنون اعتباری در زمینه بازسازی و مرمت بعد از سیل دریافت نشده اما میراث فرهنگی استان در جهت رفع خطرهای اضطراری با همان اعتبارات سالانه، برخی فعالیتها را در جهت رفع خطر انجام داده که کافی نبوده و نیاز به تخصیص اعتبار جهت رفع خطر و بازسازی آثاری است که در سیل خسارت دیدند.

وی با بیان اینکه پیگیری ها برای تخصیص اعتبارات ادامه دارد گفت: با توجه به اینکه بناها تحت تاثیر سیل و بارندگی قرار می گیرند، نیاز به مرمت های اضطراری در آنها بسیار الزامی است البته عوامل طبیعی همیشه آسیب‌هایی بر روی آثار تاریخی دارند و تخصیص اعتبار جهت جلوگیری ‌از آسیب‌های بیشتر و رفع خطر اضطراری و لازم است.

مرمت تعدادی از آثار تاریخی لرستان

سیدامین قاسمی مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان گفت: بیش از 240 میلیون تومان اعتبار برای مرمت و استحکام‌بخشی پایه بزرگ شرقی پل تاریخی کشکان در بخش جنوبی هزینه شده که در این بخش حدود ۲۰۰ قطعه سنگ پاک‌تراش درشت‌دانه به سبک و سیاق کاملا سنتی و با بهره‌گیری از ملات سنتی گچ نیم‌کوب به‌بهترین شکل ممکن و بر اساس منشورهای بین‌المللی مورد مرمت قرار گرفت.

وی افزود: همچنین آبراه تخریبی یک پایه از پل کشکان به سبک سنتی و با ایجاد یک طاق سنگی مجدد احیا شد.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان تصریح کرد: همچنین عملیات مرمت پل تاریخی قلعه حاتم بروجرد با صرف اعتباری بالغ بر 120 میلیون تومان انجام شد که در این عملیات، استحکام‌بخشی بخش جنوبی آبراه پل و نیز مرمت و بازسازی ملات و مصالح فرسوده در زیر طاق های بزرگ این بنای تاریخی در دستور کار قرار گرفت.

قاسمی عنوان کرد: این عملیات با استفاده از مواد و مصالح سنتی و نیز چیدمان سنگ‌ها بر‌اساس شکل، جنس و فرم آن‌ها انجام شد و این پل تاریخی از جمله پل آبراه‌های ایران به‌شمار می‌رود که علاوه بر کارکرد ارتباطی، عملکرد انتقال آب را در نیز در گذشته به عهده داشته است.

وی بیان کرد: از دیگر اقدامات صورت گرفته در بناهای تاریخی مربوط به پل تاریخی شاپوری است که 30 میلیون تومان برای این پل هزینه شده است.

اگرچه در هر حادثه ای اولویت ها مشخص می شود و طبق اولویت ها برنامه ریزی برای تخصیص اعتبارات صورت می گیرد، اما با گذشت 22 ماه از سیل نیاز بود که به آثار تاریخی، توجه ویژه ای شود تا این آثار از بلاتکلیفی و برزخ کمبود اعتبارات رها شوند.

بی توجهی و تعلل در تخصیص اعتبارات در این بخش می تواند زنگ خطر جدی برای میراث تاریخی باشد که یادگار و میراث گذشتگان بوده، یادگاری که در سراشیبی نابودی قرار دارند و در صورت استمرار این وضعیت با وقوع حادثه ای دیگر، سرنوشتی تلخ در انتظارشان خواهد بود.

انتهای پیام/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا