به گزارش پایگاه خبری تحلیلی«سفیرافلاک»، حجت‌الاسلام امین فاطمی‌نیک، استاد معارف دانشگاه‌های خرم‌آباد نوشت: بنا به اسناد تاریخی فدک زمین کشاورزی حاصلخیز و با نخل‌های خرمایی مرغوب‌تر از منطقه خیبر در نزدیکی مدینه بود که از سوی یهودیان به پیامبر اکرم (ص) بخشیده شد و حضرت آن را به دختر بزرگوارشان بخشیده بودند.

اما پس از انحرافی که در مسئله امامت پیش آوردند و خلافت را جایگزین امامت نمودند، با وارونه ساختن حقیقت در اینکه انبیای الهی ارثی از خود بر جای نمی‌گذارند آن هدیه نبوی را به زور از دردانه عالم هستی گرفتند، حتی سند آن را پاره کردند و اصل مالکیت ایشان را برای دختر رسول خدا منکر شدند.

خطبه فدکیه خطبه‌ای است که برای دفاع از حق به غارت رفته فدک بهانه شد که بانو به مهارت تمام به جامعه‌شناسی آن زمان پرداخت و با بیان فلسفه برخی احکام و رویکرد اخلاقی و آشکارساختن کوتاهی مردم و حاکمان وقت با ادبیات حماسی به تشریح وظیفه انجام نداده مردم در برابر اهل‌بیت (ع) پرداخت.

به گفته دانشمندان شیعه و حتی برخی از دانشمندان غیرشیعه، این خطبه از بلیغ‌ترین و رساترین خطبه‌هایی است که در تاریخ بیان شده است، حتی برای این خطبه از نظر نظم، ساختار و شیوه بیان، جایگاهی ویژه قائل شده‌اند و آن را در میان سخنان اهل‌بیت عصمت و طهارت (ع) در جایگاه بسیار بلندی دانسته‌اند. اسناد این خطبه در کتاب‌های کهن ذکر شده و از اعتبار و جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

حضرت زهرا (س) در ظاهر برای اثبات حقانیت خود نسبت به فدک این خطبه را ایراد فرمودند و سخن را با حمد و ستایش خداوند و در سپاس به درگاه الهی آغاز کرده‌اند، سپس حضرت با بیان فلسفه و حکمت برخی از احکام الهی را برای مردم زمان خود و آیندگان در انجام فروع دین یا احکام عملی با رویکرد و اثرگذاری رفتارهای دینی با دید جامعه‌شناسانه وظیفه امت اسلامی در رفتار و مسئولیت اجتماعی روشن ساختند.

در ادامه، مردم مدینه را به‌ویژه خواص آن زمان را به دلیل کوتاهی در انجام وظایفشان در پشتیبانی و همراهی از ولایت و پاسداری از جایگاه امامت مورد خطاب و عتاب قرار دادند که به‌نوعی برای زمان هم این تکلیف روشن شده که باید پای دین خدا، رهبری حجت خدا و جانشین ولی خدا ایستادگی و فرمان‌برداری کرد و با تعهد علمی و عملی به احکام الهی نباید لغزید و عقب کشید.

خطبه فدکیه سند روشنی از حضور حضرت زهرا (س) در میدان جهاد تبیین است. ایشان همان‌گونه که درگذشته نیز در مسیر روشنگری و تبیین حقیقت پیشگام بودند، در آن شرایط حساس و باوجود تمام مصائب و فشارهایی که بر ایشان وارد شده بود، برای روشن ساختن و جلوگیری از انحراف امت اسلامی به میدان آمدند.

اینکه حضرت سخنان خود را با حمد و ستایش خداوند و یادآوری نعمت‌های پروردگار عالم آغاز می‌کند درس بزرگ توحیدی و ایستادگی باوجود کاستی‌ها و در همه حال به یاد خدا بودن را می‌آموزد؛ زیرا که ستم‌های فراوان مادی و معنوی بر بانوی بتول تحمیل شده بود و از این مصائب می‌توان به شهادت فرزندشان، هتک حرمت در آتش‌زدن در خانه، مجروح شدن بانو و از همه مهم‌تر تنزل و به حاشیه راندن جایگاه ولایت و امامت حضرت امیرالمؤمنین (ع) اشاره کرد.

حال کسی که شریف‌ترین بانوی عالم هستی، تنها دختر و فرزند آخرین پیامبر، همسر جانشین رسول خدا و مادر سرور جوانان اهل بهشت است، با آن وضعیت به بیان معارف بلند توحیدی و شرح وظیفه مردم با گره‌زدن احکام الهی و رفتار اجتماعی می‌پردازد. حضرت با روحیه‌ای الهی و استوار، خطبه‌ای چنین عمیق و اثرگذار را در مسجد ایراد فرمودند و مردم را متوجه وظیفه خود نمودند. 

شاید در امتداد همین خطبه و ستم‌هایی که بر اهل‌بیت (ع) و حضرت صدیقه (س) وارد آمد زنان مدینه در دیدارها و عیادت‌هایی که از بانو در منزل ایشان می‌شد، پرسش‌هایی مطرح می‌کردند که از مسائل گوناگون تا دفاع از حق امام و نشانه‌های همراهی آل الله در پاسخ‌های حضرت بیان می‌شد که در جریان همین گفتگوها، حقیقت برای برخی از مردم آشکارتر شد؛ به‌گونه‌ای که بعضی از مردان به‌وسیله همسران خود پیام می‌فرستادند و اظهار می‌کردند که ای‌کاش دختر پیامبر اکرم (ص) زودتر این مسائل را برای آنان شرح می‌داد.

البته این سخن بیشتر بهانه‌ بود؛ زیرا که کوتاهی اصلی مردم، انجام‌ندادن وظیفه خود در زمان مناسب و دفاع‌نکردن از حریم ولایت و امامت بود. حضرت در همین زمینه به آن حقیقت مسلم اشاره فرمودند که امام مانند کعبه است؛ مردم باید به‌سوی او بروند و این امام نیست که به‌سوی مردم حرکت کند. می‌توان گفت وصیت به دفن در مکان پنهانی در واقع تداوم صحنه جهاد تبیین حضرت زهرا (س) تا قیامت است.

حضرت زهرا (س) در ادامه خطبه، مردم مدینه به‌ویژه خواص آن زمان را به دلیل کوتاهی در انجام وظایفشان در پشتیبانی و همراهی از ولایت و پاسداری از جایگاه امامت، مورد خطاب و عتاب قرار دادند که برای زمان ما هم این تکلیف روشن شده که باید پای دین خدا، حجت خدا و جانشین ولی خدا ایستادگی و فرمان‌برداری کرد و با تعهد علمی و عملی به احکام الهی نباید لغزید و عقب کشید.