به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «سفیرافلاک»، هنر، همواره یکی از مهم‌ترین ابزارهای تعالی فرهنگی و اجتماعی جوامع بوده است. هنرمندان، با زبان احساس، اندیشه و خلاقیت، روایتگر دردها، آرمان‌ها و امیدهای مردم هستند و نقش مهمی در تقویت هویت فرهنگی ایفا می‌کنند. در این میان، هنرهای نمایشی به دلیل ارتباط مستقیم با لایه‌های مختلف جامعه، جایگاهی ویژه دارند.

حجت‌الله خادم‌فر، مسئول هنرهای آئینی و سنتی شهرستان دورود و از هنرمندان شاخص استان لرستان، از جمله چهره‌های فعال و تأثیرگذار در عرصه‌های مختلف هنری است که از سال ۱۳۵۸ در حوزه‌های کارگردانی، نویسندگی و بازیگری فعالیت می‌کند. وی تاکنون در جشنواره‌های استانی، ملی و بین‌المللی خوش درخشیده و به‌عنوان مدرس انجمن هنرهای نمایشی مرکز لرستان و مدیرگروه هنری پرچین، نقش مهمی در پرورش استعدادهای هنری استان داشته است.

در این گفتگوی تفصیلی، به موضوعاتی از جمله مسیر هنر، جایگاه هنر در زندگی، چالش‌ها و چشم‌انداز آینده هنر استان پرداخته‌ایم.

سفیرافلاک: باتوجه‌به فعالیت گسترده شما در حوزه‌های مختلف هنری، چرا بازیگری و هنرنمایش را به‌عنوان محور اصلی فعالیت خود انتخاب کردید؟

خادم‌فر: اصولاً هنرنمایش به دلیل ارتباط مستقیم با لایه‌های اجتماعی جامعه، تأثیرگذاری عمیق‌تری بر مخاطب دارد. این هنر می‌تواند افراد را بهتر بشناسد، ورق بزند و درون‌مایه‌های احساسی و شخصیتی آنان را برای مخاطب برجسته کند؛ مخاطبی که خود نیز از جنس همین لایه‌های اجتماعی است.

هنرنمایش یکی از اصیل‌ترین، قدیمی‌ترین و متعهدترین هنرهاست. این هنر می‌تواند انسان را به اعتمادبه‌نفس، شناخت رنج‌ها و دردها و حرکت به‌سوی آرامش و زیستن آگاهانه برساند. به همین دلیل، انتخاب من برای فعالیت در حوزه بازیگری و کارگردانی، انتخابی عقلانی و مبتنی بر شناخت بوده و صرفاً از روی احساس نبوده است.

سفیرافلاک: هنر چه نقشی در زندگی شخصی و اجتماعی شما ایفا کرده است؟

خادم‌فر: ما چه بخواهیم و چه نخواهیم، در مسیر زندگی از هنرهای بی‌شماری بهره‌مند می‌شویم. اگر به هنرنمایش نگاه کنیم، همه ما به‌نوعی بازیگر هستیم؛ در خانه، محل کار و جامعه، نقش‌های مختلفی را ایفا می‌کنیم.

از سوی دیگر، هر یک از ما نویسنده برنامه‌های زندگی خود هستیم و همچنین کارگردان مسیر خانواده، شغل و روابط اجتماعی‌مان. این واقعیت نشان می‌دهد که هنر در تمام ابعاد زندگی ما حضور دارد. چه‌بهتر که این هنر به سمت مسیر الهی و خدایی هدایت شود و جهت‌گیری معنوی پیدا کند.

سفیرافلاک: وضعیت کنونی هنر، به‌ویژه هنر بازیگری را در استان لرستان چگونه ارزیابی می‌کنید؟

خادم‌فر: هنرنمایش، هنری سخت و پرچالش است و پرداختن به آن نیازمند حمایت‌های مادی و معنوی دولت و نهادهای فرهنگی است. بازیگر باید باتوجه‌به ذائقه مخاطب، به بیانی ناب و ویژگی‌های درونی برسد اما در جامعه ما و حتی استان‌های همسایه در عرصه هنرنمایش و یا حتی ورزش هم چندان اهمیت خاصی داده نمی‌شود و هنرمندان نمایشی و بازیگران سخت‌کوشی هستند که در این وادی گاهی حتی با هزینه‌های شخصی فعالیت می‌کنند.

سفیرافلاک: مهم‌ترین مشکلات هنر استان و همکاری با صداوسیما چیست؟

خادم‌فر: باتوجه‌به شاخص‌ها و قوانین سخت‌گیرانه صداوسیما، ورود هنرمندان نمایشی به این رسانه چندان ساده نیست. بااین‌حال، خوشبختانه تاکنون همکاری‌های خوبی شکل‌گرفته است. به‌عنوان‌مثال، سریالی با عنوان ایخانی تولید و پخش شد و نمایش مثل‌های خودمونی با همکاری هنرمندان شهرستان‌های بروجرد، خرم‌آباد و دورود تهیه و از شبکه افلاک به روی آنتن رفت. برای تقویت هنرنمایشی استان و ارتقای ارتباط میان جامعه هنری و صداوسیما، حمایت بیشتر از هنرمندان ضروری است.

سفیرافلاک: هنر چه نقشی در تعالی فرهنگی جامعه دارد؟

خادم‌فر: هنر پایه و بستر اصلی تعالی فرهنگی هر جامعه است. هنر، افراد را بافرهنگ آشنا می‌کند و بلوغ ذهنی و اخلاقی آن‌ها را پرورش می‌دهد. جامعه‌ای که به نیروهای قدرتمند نیاز دارد، باید به هنر متعالی اهمیت ویژه دهد؛ هنری که شامل هنر مقاومت، شکوفایی، سخن‌گفتن، زندگی، ایثار، ماندن و بیان دردها است. زیستن خود یک نوع هنر است و هنر انسانی به‌عنوان شالوده زندگی هرگز از فرهنگ جدا نیست؛ بلکه ارتباط عمیقی با آن دارد.

سفیرافلاک: امسال برنامه‌های هنری شما برای مناسبت‌های دهه فجر و ماه مبارک رمضان چیست؟

خادم‌فر: در ایام دهه فجر، مانند سال‌های گذشته، برنامه‌های فرهنگی و نمایشی، سرودها و حتی رویدادهای ورزشی در سطح شهر و استان اجرا شده است. همچنین هنرمندان شهرستان دورود در قالب رشته‌ها و قالب‌های مختلف هنری و ورزشی، در مناسبت‌های ملی و مذهبی حضوری فعال دارند و نقش خود را ایفا می‌کنند.

سفیرافلاک: اثرگذاری فعالیت‌های هنری شما تا چه حد بوده است؟

خادم‌فر: اثرگذاری فعالیت‌های هنری ما در استان کاملاً ملموس است. برنامه‌ها و تولیدات هنری مانند سریال ایخانی و نمایش‌های محلی توانسته‌اند فرهنگ و آداب‌ورسوم استان را به مخاطبان معرفی کنند و حس تعلق فرهنگی را در جامعه تقویت کنند. همکاری با هنرمندان شهرستان‌های مختلف باعث شده استعدادهای محلی دیده شوند و فرصت‌های رشد و ارتقای هنری برای آن‌ها فراهم شود. علاوه بر این، نمایش‌ها و برنامه‌های هنری ما جنبه آموزشی و اجتماعی نیز داشته‌اند و توانسته‌اند ذهن مخاطب را با مسائل فرهنگی و اجتماعی آشنا کنند.

حضور فعال هنرمندان در مناسبت‌های ملی و مذهبی مانند دهه فجر و ماه رمضان نیز باعث ایجاد نشاط اجتماعی و همبستگی فرهنگی در سطح استان شده است. به‌طورکلی، اثرگذاری فعالیت‌های هنری ما هم در سطح جامعه و هم در بین هنرمندان مشهود بوده و با حمایت‌های بیشتر می‌تواند گسترده‌تر و عمیق‌تر شود.

تأثیرگذاری آثار هنری هنرمندان همواره با موانع و مشوق‌های مختلف همراه است و این تأثیر در برنامه‌های کوتاه‌مدت آشکار نمی‌شود؛ بلکه در بلندمدت مشخص می‌شود. مسیر هنر ممکن است در ادامه تغییر کند، بهتر شود و حتی مشوق‌ها و حمایت‌ها تقویت شوند تا افراد بیشتری به رشته‌های هنری جذب شوند.

هنر در قالب‌ها و سبک‌های متنوع، تعهد اصلی هنرمند نسبت به جامعه را نشان می‌دهد. اساس هنر، بهبود زندگی و تعامل بهتر انسان‌ها است و حمایت مناسب می‌تواند اثرگذاری هر رشته هنری را افزایش دهد.

سفیرافلاک: موانع و مشکلاتی که بر سر راه هنرمندان وجود دارد چیست؟

خادم‌فر: هنرمند گاهی قادر است موانع را خود برطرف کند، اما گاهی مدیری، ساختار سیستماتیک یا مشکلات دیگر مانع رشد ذهنی و اندیشه‌ای او می‌شوند. در برخی موارد، سلیقه‌ها و مخالفت‌های شخصی نیز موانعی را برای هنر و هنرمندان ایجاد می‌کند. بااین‌حال، هنر در طول تاریخ همواره هم پیشرو و هم بازدارنده بوده است؛ موانع همواره وجود دارند و تعامل با افراد دارای نظرات مختلف، نیازمند هنری خاص است. بنابراین، هنرمند باید توانایی پیشروی و جریان‌یافتن در زمان خود را داشته باشد.

سفیرافلاک: تغییرات مداوم مدیران ارشاد چه تأثیری بر عرصه هنر داشته است؟

خادم‌فر: تغییر مدیریت می‌تواند فرصت مناسبی برای ایده‌های نو ایجاد کند، اما اگر مدیر جدید نگاه به گذشته نداشته باشد و آینده را نیز مدنظر قرار ندهد، تصمیمات صرفاً بر اساس سلیقه، مصلحت یا منفعت شخصی خواهد بود. مدیر موفق کسی است که برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشد، با هنرمندان مشورت کند و از اعمال‌نفوذ شخصی پرهیز نماید.

هنرمندان همواره نقش مهمی در جوامع مختلف ایفا کرده‌اند و حضور موفق آن‌ها به حساسیت نوع هنر و جایگاه اجتماعی‌شان مرتبط است. حرف هنرمند، انعکاس حرف مردم است و مسئولان نیز باید بر اساس تخصص و نقش هنرمندان در جامعه، به آن‌ها توجه و بها دهند. حمایت و دلگرمی به مردم و هنرمندان، پایه‌های مدیریتی را تقویت می‌کند و مسئولیت‌ها را در بالاترین سطح اجتماعی مؤثرتر و زیباتر می‌سازد.

سفیرافلاک: چه توصیه‌ای برای جوانان علاقه‌مند به عرصه هنر، به‌ویژه بازیگری دارید؟

خادم‌فر: به جوانان علاقمند پیشنهاد می‌کنم به هنر روی بیاورند، چرا که هنر فریاد درونی انسان را بیان می‌کند. هنر می‌تواند شاخص‌های زیبایی‌شناسی را تقویت کرده، آرامش و اعتمادبه‌نفس بیشتری ایجاد کند و افراد را به سمت آرمان‌های انسانی هدایت نماید.

از طریق هنر، ما موقعیت هنری و فرهنگی خود را در بستر جامعه نشان می‌دهیم و جوانان را تشویق می‌کنیم که باپشتکار و تعهد، موانع زندگی را با آرامش و خلاقیت پشت سر بگذارند. هدف هنر، زیستن بهتر، ارتباط انسانی و نگرشی نو به جامعه و جهان پیرامون است.

هنرمند، باتوجه‌به اعتمادی که به خود دارد، همواره به حمایت نیاز دارد. فعالیت‌های ذهنی هنرمند باید در بستری از تشکیلات مادی و سازمان‌یافته شکل گیرد، زیرا هنر عریان نمی‌تواند مستقل باشد. هنر جهت و تعالی دارد و باید در تمامی عرصه‌های زندگی انسان‌ها جاری شود.

انتهای خبر/